26 آذر 1404
برگزاری هفتمین جلسه ایدهپردازی با حضور مدیر حوزههای علمیه
برگزاری هفتمین جلسه ایدهپردازی حوزههای علمیه با حضور آیتالله اعرافی؛ تمرکز بر تفسیر اجتهادی و تمدنسازی قرآنی
هفتمین جلسه ایده پردازی در راستای پیام مقام معظم رهبری به «حوزه پیشرو و سرآمد» با موضوع «تفسیر اجتهادی، نیازهای جامعه و تمدنسازی قرآنی» ویژه اساتید و مفسران تخصصی قرآن کریم با حضور آیتالله علیرضا اعرافی مدیر حوزههای علمیه، در فضایی علمی و راهبردی برگزار شد.
آیت الله اعرافی در جمع اساتید تفسیر مطرح کرد:
حوزههای علمیه با وجود دستاوردهای گسترده در عرصه تفسیر و علوم قرآنی، هنوز در برابر عظمت قرآن و نیاز جهانی راهی طولانی در پیش دارند و باید با رویکردی تمدنی، اجتهادی و بینالمللی وارد میدان شوند.
محورهای پیشنهادی برای ارتقای فعالیتهای قرآنی:
۱) ضرورت رویکرد تمدنی به قرآن
قرآن متن تمدنی است و بر همه ساحات زندگی بشر سایه میافکند. نگاه تمدنی باید هم در رشتههای تخصصی قرآنی و هم در کل ساختار رشتههای حوزوی جریان یابد.
برداشتهای تقلیلگرایانه یا افراطی از تمدن دینی نادرست است؛ قرآن مسیر متوازن، عقلانی و هدایتگر ارائه میدهد.
۲) حضور پررنگتر قرآن در همه علوم اسلامی
قرآن باید در فقه، اصول، فلسفه، کلام، حدیث و دیگر علوم اسلامی عمیقتر وارد شود. امروز نیز حضور دارد؛ اما ظرفیتهای آن بسیار بیش از این است.
۳) تعمیق رویکرد اجتهادی در تفسیر
ابلاغ آییننامه جدید در حوزه، مسیر رسمی برای برگزاری «درسهای اجتهادی در تفسیر» را فراهم کرده است. متون مهم تفسیری مانند مجمعالبیان و المیزان وارد برنامه رسمی آموزشی خواهند شد.
۴) امتداد تفسیر به سمت علوم انسانی و مسائل نو
رشتههای علوم انسانیِ مرتبط با قرآن باید توسعه یابد. سطوح عالی حوزه باید در این میدان نقشآفرینی جدی داشته باشند.
۵ ) تدوین سامانه تقریرات و گسترش درسهای تفسیری
ثبت و ضبط علمی درسها و تقریرات تفسیری باید نظاممند دنبال شود.
۶. تقویت تفسیر روایی
حوزه نیازمند کارهای عمیقتر، گستردهتر و سازمانیافتهتر در این بخش است.
۷) توجه ویژه به عرصه بینالملل و ترجمه مفاهیم قرآنی
مفسر و پژوهشگر باید بداند جهان درباره قرآن چه میگوید و مخاطبان جهانی چه نیازهایی دارند. ترجمههای نو و اقدامات هوشمندانه در انتقال مفاهیم ضروری است.
۸) بهرهگیری گسترده از هوش مصنوعی در مطالعات قرآنی
هوش مصنوعی معادلات آینده را تغییر میدهد. اگر از آن غافل بمانیم عقب خواهیم افتاد. اقدامات خوبی در مرکز نور آغاز شده و باید چندبرابر تقویت شود.
۹) ایجاد نقشه جامع قرآنی و تقسیم کار ملی
مجموعه مراکز قرآنی باید در چارچوب نقشهای جامع هماهنگ شوند. استمرار تبادل میان اساتید و مراکز تفسیری ضروری است.
۱۰) تفسیر، تبلیغ و ارتباط مؤثر با نسل جوان
تولید محتوا و برنامههای قرآنی متناسب با نسل جدید یکی از مهمترین وظایف حوزه است.
۱۱) موضوعشناسی قرآن و تدوین منابع نظاممند پژوهشی
مجموعه موضوعات قرآنی باید تکمیل، بازسازی و در اختیار پایاننامهها و پژوهشها قرار گیرد.
۱۲) تربیت نخبگان درجهیک تفسیری
حوزه علاوه بر تربیت نیروهای تخصصی در سطوح مختلف، باید قلههای علمی در تفسیر پرورش دهد تا پاسخگوی نیازهای آینده باشد.
در هفتمین جلسه ایده پردازی در راستای پیام مقام معظم رهبری به «حوزه پیشرو و سرآمد» اساتید و مفسران تخصصی قرآن کریم نیز به بیان دیدگاه ها و پیشنهادهای خود پرداختند.
معاون آموزش حوزههای علمیه:
امروز بیش از ۳۰۰ درس تفسیر و علوم قرآن به صورت آزاد یا در قالب مراکز تخصصی در حال ارائه است. همچنین ۱۶ مرکز آموزش تخصصی قرآن فعال هستند؛ هفت مرکز در قم و نه مرکز در استانها.
حجتالاسلام والمسلمین زمانی:
ضرورت نگاه جهانی به قرآن کریم؛ اگر ما پیام جهانی قرآن را بهدرستی عرضه نکنیم، دیگران با قرائتهای غیر اصیل وارد این میدان خواهند شد و این یک زنگ خطر جدی برای جهان اسلام است.
حجتالاسلام والمسلمین فاکر میبدی:
تفسیر تمدنی نیازمند تعریف، مبانی و روش مستقل است.
حجتالاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی:
مرجعیت قرآن در علوم انسانی، شرط تمدنسازی است.
حجتالاسلام والمسلمین نجارزادگان:
ضرورت تدوین سند جامع تمدنسازی قرآنی.
حجتالاسلام والمسلمین اعتمادی کاشانی:
ترکیب فقاهت با تفسیر اجتهادی موتور محرک آینده حوزه است.
حجتالاسلام والمسلمین علوی مهر:
نیاز به رشتههای میانرشتهای و تفسیر متناسب با عصر.
حجتالاسلام والمسلمین رحمانی سبزواری:
قرآن، سنگر تمدنی در برابر هجمه دشمن.
در پایان این نشست، حاضران بر استمرار چنین جلساتی، تشکیل کارگروههای تخصصی، توسعه آموزشهای اجتهادی در تفسیر و تدوین اسناد راهبردی برای تمدنسازی قرآنی تأکید کردند؛ مسیری که میتواند نقش حوزه علمیه را در پاسخگویی به نیازهای معاصر و هدایت تمدنی جهان اسلام بهطور چشمگیری تقویت کند.
نظرات
۰ دیدگاه
پربازدیدترین خبر
۰ کامنت