به مناسبت بحث از نفقات و درمان و پیوند آن با زکات، مسئله امکان ساخت بیمارستان و مراکز درمانی از سهم «سبیل الله» زکات مطرح می‌شود؛ زیرا از سویی بیمارستان از مصالح عامه است و از سوی دیگر سبیل الله از مصارف زکات شمرده شده است.

در تعیین ضابطه «سبیل الله»، میان شیعه و عامه اختلاف است؛ اهل سنت آن را منحصر در جنگ و جهاد (ثغور) می‌دانند که در روایتی از امام صادق (ع) نیز بر اساس وصیت میت غیر شیعه به آن اشاره شده است. اما مشهور شیعه انحصار به جهاد را نمی‌پذیرند، گرچه در حقیقتِ ضابطه آن اقوال متعددی دارند:

۱. مطلق مصالح عامه: این مبنا از کلام مرحوم آیت‌الله خویی («خصوص ما فیه مصلحة عامّة») استفاده می‌شود. بعید نیست این نظر با کلام امام خمینی که آن را مقید به «مصالح عمومی اسلام و مسلمین» کرده‌اند یکی باشد؛ زیرا مراد ایشان نیز صرف زکات در مصالح مسلمین است، نه بلاد کفر. طبق این نظر، ساخت بیمارستان جایز است.

۲. جمیع سبل خیر: کلام صاحب عروه ناظر به شمول آن نسبت به تمام راه‌های خیر و هر کار دارای قصد قربت است، حتی اگر مصلحت عمومی نباشد (مانند اصلاح ذات‌البین، اعانت حجاج و زوار، و اکرام علما در صورت عدم تمکن مالی)، به این شرط که بدون زکات محقق نشود.

۳. مصالح عامه دینی: نظر مرحوم آیت‌الله بروجردی انحصار به مصالح عمومیِ دینی است؛ لذا شامل هر مصلحت عمومی یا هر کار خیری نمی‌شود.

۴. اعمال قربیِ دارای اهمیت ویژه شرعی: مرحوم آیت‌الله حکیم قائل به کارهایی است که نوعی اهمیت و اهتمام شرعی در آن‌ها مفروض و احراز شده باشد.

۵. عمل قربی نوعی: مرحوم سید عبدالهادی شیرازی معیار را اموری می‌داند که نوعاً قربی باشند، بدون آن‌که تحقق قصد قربت شخصی در آن‌ها لازم باشد.