در ادامه مباحث نفقه، دو مسئله پیرامون هزینه‌های اعفاف و عمل‌های جراحی زیبایی بررسی شد:

مسئله اول: هزینه‌های اعفاف (ازدواج) اقارب واجب‌النفقه

مشهور فقها هزینه‌های ازدواج پدر (یا فرزند) را بر عهده شخص واجب نمی‌دانند؛ هرچند اگر پدر ازدواج کند، نفقه همسرِ او را به عنوان نفقه خودِ پدر بر فرزند لازم می‌شمارند. صاحب جواهر با استناد به اصل برائت و انصراف نفقه به سد جوعت و ستر عورت، وجوب اعفاف را رد کرده است. در مقابل، مرحوم آقای منتظری با استناد به اینکه نفقه، رفع جمیع مایحتاج عیش است و نیاز به همسر (به‌ویژه برای جوان یا جهت حفظ عفت) حتی از خادم شدیدتر است و ادله زکات نیز آن را از شئون مؤونه می‌دانند، به وجوب آن متمایل شده است. تعبیر مسالک (اشهر بودن عدم وجوب) و حمل روایات بر استحباب در شرح لمعه، نشانگر عدم انعقاد اجماع قطعی است.

صاحب جواهر خود اشاره کرده که اگر نیاز به ازدواج ناشی از شدت غلبه مزاج یا مشقتِ مخل به سلامت باشد، از باب اعفاف خارج و مندرج در «نفقه علاج و درمان» است که در آن بحث، حکم به وجوب تقویت می‌شود.

مسئله دوم: هزینه‌های عمل‌های جراحی زیبایی

حکم پرداخت این هزینه‌ها (بر عهده شوهر در زوجه، یا پدر در اقارب) منوط به تفکیک دو حالت است:

۱. جراحی‌های درمانی و رافع حرج: مواردی که جراحی زیبایی برای رفع عیب، ضرر، بیماری جسمی یا دفع مشقت و عسر و حرج شدید است. این موارد حقیقتاً مصداق نفقه علاج و مؤونه واجب محسوب شده و پرداخت آن بر منفق لازم است.

۲. جراحی‌های زیبایی محض (غیرضروری): در مواردی که جنبه ضرورات زندگی و درمان ندارد، هرچند عرفاً پسندیده یا برای فرد از مؤونه‌های معاف از خمس باشد، پرداخت آن بر عهده شوهر یا ولیّ واجب نیست؛ زیرا ضابطه در نفقه واجب، صرف‌الوجود و «حداقل هزینه متعارف» است و مراتب بالاتر و اقدامات تجملاتی، مصداق انفاق مستحب بوده و از شمول نفقه واجب خارج است.