استاد اشرفی در این جلسه به بررسی پیچیده‌ترین چالش‌های فقهی در پدیده مادران جایگزین و تفکیک نقش صاحب نطفه از صاحب رحم پرداختند. 

ایشان ابتدا مسأله را با این پرسش آغاز کردند که در زمانی که نطفه متعلّق به زن اوّل است اما در رحم زن دوم پرورش می‌یابد، کدام‌یک مادر محسوب می‌شوند؟ با توجه به آثار فراوانی مانند محرمیت، ارث و حرمت نکاح، تعیین هویت مادر حائز اهمیت می‌باشد. 

استاد اشرفی توضیح دادند که اگر مادر را صرفاً کسی بدانیم که بچه را زاییده (صاحب رحم)، مسأله ساده می‌شود؛ به خاطر اینکه صاحب نطفه هیچ‌گونه رابطه محرمیت یا ارثی با کودک نخواهد داشت. اما اگر هر دو زن را مادر بدانیم یا شکّ کنیم، آثار فقهی متعدّدی مانند ارث از خواهران یا برادران مادر و حرمت ازدواج با اقارب، با چالش مواجه می‌شود.

نکته کلیدی بحث استاد، بررسی ادله قرآنی و روایی بود. ایشان نشان دادند که عناوینی مانند «والدة»، «أمّ» و «أب» در آیات و روایات، معمولا بدون تفکیک میان صاحب نطفه و حامل استفاده شده‌اند. با تحلیل تطبیقی آیاتی که احکامی را بر عنوان «أمّ» یا «والدة» مترتب کرده‌اند، استاد استدلال کردند که هیچ دلیلی وجود ندارد که حکمی را تنها برای یکی از این دو عنوان خاصّ قائل شویم. از آنجا که فقهاء نیز در این زمینه تفصیلی نیاورده‌اند، می‌توان نتیجه گرفت که هر حکمی برای «أمّ» ثابت است، برای «والدة» نیز ثابت است و بالعکس. بنابراین، از منظر ادله متقنه، مادر همان کسی است که بچه را در رحم نگه داشته و زاییده است و صاحب نطفه از این جهت بی‌اثر است.

در نهایت، استاد به مبحث اصل عملی و استصحاب عدم پرداختند. ایشان پرسیدند: اگر در هویت مادر شکّ داشتیم، چه باید کرد؟ با اشاره به بحث‌های مطرح شده در کتاب کفایه و نظر مشهور علماء (مانند امام خمینی(ره) و مرحوم نائینی) و نظر خودشان مبنی بر عدم جواز استصحاب عدم در مواردی که لازمه ماهیت باشد، ایشان بیان کردند که نمی‌توان صرفاً با استصحاب، انتساب بچه را ساقط کرد. بنابراین، در مواردی که ادله صریحی وجود ندارد، باید به عموم ادله حرمت نگاه کردن به نامحرم (مانند آیه «قُل لِّلمُؤمِنِينَ يَغُضُّواْ مِن أَبصَارِهِم») تمسّک جست. 

ایشان در پایان از طلاب تقاضا کردند تا با بررسی فتاوای مراجع معاصر، راهکاری برای جمع بین مادریت زیستی (صاحب نطفه) و تربیتی (صاحب رحم) بیابند.