فقه پزشکی 37
استاد: مصطفی اشرفی شاهرودی
1397.08.02
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد اشرفی در این جلسه به بررسی مجدد احتمالی که هم «صاحب نطفه» و هم «صاحب رحم» هر دو به عنوان مادر شناخته شوند، پرداختند.
ایشان با استناد به روایات متعدّد که شباهت ظاهری، اخلاقی و وراثتی فرزند را به صاحب نطفه منتسب میدانند و همچنین با تکیه بر آیاتی مانند «إِنَّا خَلَقنَا ٱلإِنسَانَ مِن نُّطفَةٍ أَمشَاجٍ» که نطفه را مبدأ خلقت معرّفی میکنند، نشان دادند که صاحب نطفه نقش بنیادینی در تولّد فرزند دارد. از سوی دیگر، آیاتی مانند «حَمَلَتهُ أُمُّهُۥ كُرهًا وَ وَضَعَتهُ كُرهًا» و روایاتی که مقام مادر زاینده را تأکید میکنند، دلایل محکمی برای مادر بودن حامل هستند. استاد اشرفی استدلال کردند که هیچ دلیل قطعی و حصری در قرآن یا سنت وجود ندارد که مادر بودن را منحصر به یک نفر کند و بنابراین، احتمال وجود دو مادر با هیچ تناقضی مواجه نیست.
ایشان با رد این ادعا که دو مادر بودن باعث تضاد در احکام میشود، مثالهایی مانند تقسیم ارث (مشابه ارث چند همسر)، محرمیت (شوهر هر دو زن محرم فرزند است) و حضانت را مطرح کردند و نشان دادند که این احکام قابل جمعبندی و اجرا برای هر دو زن هستند.
استاد سپس به تحلیل ادله فقهی پرداختند و آیات و روایات را به دو دسته تقسیم کردند:
ایشان نتیجه گرفتند که با توجه به عدم وجود تفصیل در احکام بین این عناوین و وجود روایاتی که هر دو عنوان را در کنار هم به کار بردهاند، میتوان استنباط کرد که هر حکمی برای «والدة» ثابت است، برای «أم» نیز ثابت است و بالعکس. این وحدت در حکم، نشاندهنده این است که در مواردی که شکّ داریم، میتوان احکام شرعی را بر هر دو مادر مترتب دانست، مگر اینکه دلیل خاصی برای تفکیک یافت شود.