پادکست

|

( 12 )

فقه پزشکی

معرفی پادکست

|

دیدگاه کاربران

استاد اشرفی در این جلسه به بررسی مجدد دلایل فقهی و روایی پیرامون مسأله تعیین مادر در موارد مستحدثه مانند انتقال نطفه پرداختند و با نقد دیدگاه مرحوم خوئی، که مادر را تنها زاینده می‌داند، به تحلیل عمیق‌تری از متون دینی و لغوی پرداختند.

استاد در ابتدا به تتمه‌ای از بحث طهارت که در جلسه گذشته درس فقه‌شان داشتند پرداختند و در ادامه وارد درس فقه معاصرشان شدند.

ایشان بعد از بیان احتمال‌های چهارگانه در تعیین مادر (صاحب نطفه، حامل، هر دو و هیچکدام) به احتمالی که مرحوم خوئی برگزیدند (مادر کسی است که حمل و زایمان را انجام داده) و اشکالات جدی بر استدلال مرحوم خوئی وارد کردند. 

نخست اینکه آیه «إِنْ أُمَّهَاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ» در شأن نزول مُظاهِره (مردی که نسبت به همسرش ظِهار کرده است) نازل شده و حصر آن، حصر اضافی و در رد ادعای مُظاهِره است، نه حصر حقیقی که مادریت صاحب نطفه را نفی کند. 

دوم اینکه این آیه از جهت ولادت در مقام بیان است و اطلاق ندارد که بخواهد بگوید مادریت از همه جهات منحصر به زاینده است. 

استاد اشرفی همچنین با استناد به معجم‌های لغوی، توضیح دادند که «والده» در لغت به معنای زاینده است، اما این، به دلیل عادت زمان نزول قرآن بوده که مادر و صاحب نطفه یکی بودند، نه دلیل بر نفی رابطه مادرانه صاحب نطفه در شرایط جدید. 

در نهایت، با استناد به مفهوم «امّ» به معنای پایه و اساس (مانند ام‌ّالکتاب) و تأثیر نطفه در خلقت انسان («أَنشَأَكُم مِّن نَّطْفَةٍ») و روایات وراثتی، احتمال قوی‌تری برای مادری صاحب نطفه ارائه کردند و نشان دادند که نمی‌توان با تکیه صرف بر آیه مُظاهِره، رابطه مادرانه صاحب نطفه را کاملاً منتفی دانست.

درس های مرتبط