فقه پزشکی 22
استاد: مصطفی اشرفی شاهرودی
1392
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد اشرفی در این جلسه به بررسی فقهی مسأله الحاق فرزند در موارد تلقیح مصنوعی و غیرشرعی پرداختند و با تحلیل دیدگاههای دو فقهای برجسته، مرحوم حکیم و مرحوم خوئی، به تبیین اختلاف نظر میان آندو پرداختند.
ایشان ابتدا عبارت مرحوم حکیم را در کتاب منهاج الصالحین مطرح کردند که طبق آن، اگر منی مرد اجنبی حتی به صورت تلقیح مصنوعی وارد رحم زن شود، بچه تنها به مادر ملحق شده و به پدر (صاحب نطفه) الحاق نمییابد. استاد اشرفی توضیح دادند که حتی در فرضی که منی خودِ شوهر نیز به صورت مصنوعی (مثل تزریق) وارد رحم شود، طبق نظر مرحوم حکیم، بچه به پدر الحاق نخواهد داشت و این دیدگاه با روایت مشهور «الولد للفراش» (فرزند به فراش تعلّق دارد) که معمولاً به عنوان حکم ظاهری برای رفع شکِّ در نسب تفسیر میشود، در تضاد است.
سپس استاد اشرفی دیدگاه مخالف، یعنی نظر مرحوم خوئی در مسائل مستحدثه جلد اوّل منهاج الصالحین را مطرح کردند. طبق این دیدگاه، اگر منی شوهر به صورت مصنوعی وارد رحم شود، بچه کاملاً به پدر ملحق بوده و تمام احکام فرزندی (ارث، نسب، حرمت نکاح) برای او جاری میشود. همچنین در صورت ورود منی اجنبی، مرحوم خوئی الحاق بچه را هم به مادر و هم به صاحب نطفه (پدر بیولوژیک) صحیح میدانند و احکام نسب را برای او ثابت میکنند، برخلاف نظر مرحوم حکیم که الحاق به پدر را نفی میکردند.
استاد اشرفی با تحلیل دقیق، نشان دادند که استدلال مرحوم حکیم بر اینکه روایت «الولد للفراش» یک حکم واقعی است و تنها در صورتی الحاق رخ میدهد که فرزند از طریق جماع طبیعی به وجود آمده باشد، مورد نقد قرار دادند. ایشان بیان کردند که قرائن حدیث نشان میدهد این روایت بیشتر جنبه ظاهری دارد تا واقعی، و هدف آن رفع شکّ در نسب است.
در نهایت، استاد اشرفی به این نتیجه رسیدند که اگر علم یقینی حاصل شود که بچه از نطفه مرد خاصی (چه شوهر و چه اجنبی) متولّد شده، نفی الحاق طبیعی و بیولوژیک با پدر صحیح نیست و بچه باید به صاحب نطفه ملحق گردد، مگر در مواردی که شکّ وجود داشته باشد که در آن صورت حکم ظاهری فراش جاری میشود. این مبحث به عنوان یک چالش فقهی در مواجهه با فناوریهای نوین باروری و مسائل مربوط به نسب مطرح و تحلیل شد.