فقه پزشکی 12
استاد: مصطفی اشرفی شاهرودی
1392
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد اشرفی در این جلسه به بررسی احکام مربوط به استیلاد (فرزندار شدن) از منی زوج در دو فرض «طلاق رجعی» و «وفات زوج» پرداختند.
ایشان ابتدا تأکید کردند که زوجه حق دارد منی زوج را حتی بدون رضایت او در رحم خود وارد کند، اما زوج حق الزام زوجه به این کار از طریق روشهای غیرطبیعی را ندارد.
سپس به مسألهی مطلّقه رجعیه پرداختند؛ اگر بر مبناي مرحوم خوئی که مطلّقه رجعیه تا انقضای عدّه واقعاً زوجه است، عمل کنیم، هر دو حکم سابق وجود دارد یعنی زوجه حق دارد منی زوج را حتی بدون رضایت او در رحم خود کند اما زوج حق الزام زوجه به این کار از طریق روشهای غیرطبیعی را ندارد. همچنین اگر بر مبناي مرحوم حکیم که قائل به تنزیل عام -نه تنزیل خاص- است (یعنی مطلّقه در همه احکام زوجه محسوب میشود) عمل کنیم، باز هم دو حکم سابق ثابت است؛ اما در صورتی که نه زوجیت واقعی پذیرفته شود و نه تنزیل عام، مسأله به شبههای تبدیل میشود. در اینجا بحث استصحاب مطرح میشود؛ استصحاب موضوعی (بقای زوجیت) به دلیل تفاوت عرفی میان حیات و ممات یا زوجیت و طلاق، مشکلساز است. همچنین استصحاب حکمی (بقای جواز) به دلیل اختلاف نظر اصولیین در جواز استصحاب در احکام کلی، محل تردید است. بنابراین، اگر دلیلی بر زوجیت یا تنزیل پیدا نشد، برخی به اصل برائت یا اباحه تمسک کردهاند، اما استاد اشکال کردند که اگر فرض بر این باشد که دخول منی غیرمشروع مصداق «تعدّی به ناموس» است، نمیتوان به برائت استناد کرد؛ مگر اینکه ثابت شود این عمل مصداق تعدّی نیست.
در بخش دوم، مسأله زوج متوفّی بررسی شد. اگر بر این مبنا که با وفات زوج، زوجیت منقضی میشود عمل کنیم، زن، اجنبی محسوب شده و ورود منی حرام است. اما اگر بر مبناي بقای زوجیت (تا ابد یا تا قیامت) عمل کنیم، ورود منی جایز است. استاد اشاره کردند که استصحاب بقای زوجیت پس از مرگ به دلیل تغییر ماهیت موضوع (زنده به مرده) از نظر عرفی، از نظر اصولی دارای اشکال است. در نهایت، اگر دلیلی بر بقای زوجیت یافت نشد و استصحاب نیز جاری نباشد، برخی به اصل اباحه تمسک کردهاند، اما استاد این نظریه را ضعیف دانستند و تأکید کردند که نیاز به دقت بیشتر در تعارض احتمالی بین عموم آیات حفظ فرج و اصل برائت وجود دارد.