پادکست

|

( 12 )

فقه شخص حقوقی
فقه شخص اعتباری

معرفی پادکست

|

دیدگاه کاربران

در درس ۱۱۵، دلیل چهارم ثبوت ارش در خیار عیب، اشکال وارد بر آن، و نحوه جریان خیار عیب و ارش در «شخص اعتباری» بررسی شده است:

۱. دلیل چهارم ثبوت ارش (شهرت): حضرت امام قدس‌سره برای اثبات ثبوت ارش (حتی در فرض امکان رد مبیع)، به شهرت فقها از زمان صدوق تا متأخرین تمسک فرموده‌اند. بر اساس این شهرتِ مسلمه و اجماعِ ادعاشده در جواهر، مشتری مخیر است میان رد معامله یا اخذ ارش، حتی اگر رد مبیع ممکن باشد. متن کتاب فقه الرضا نیز مؤید این شهرت است.

۲. اشکال مدرکی بودن شهرت: اعتماد بر این دلیل پذیرفته نیست؛ زیرا احتمال دارد این شهرت مدرکی باشد (مثلاً مبتنی بر قاعده اولیه، بنای عقلا یا تعدی از اخبار). با وجود احتمال مدرکی بودن، شهرت از قول معصوم علیه‌السلام کشف نمی‌کند و حجیت ندارد.

۳. جریان خیار عیب و ارش در شخص اعتباری:

  • بر پایه بنای عقلا و شرط ارتکازی:سکوت شارع ناظر به امضای امر مرتکز عقلایی درباره ماهیت بیع است و اختصاصی به اشخاص حقیقی ندارد؛ لذا شامل اشخاص اعتباری (مانند بانک‌ها، شرکت‌ها و موقوفات) نیز می‌شود.
  • بر پایه روایات (مانند معتبره زراره):طبق مبنای شمول خطابات بر مصادیق جدید، نماینده شخص اعتباری مستقیماً مشمول روایت است. بر فرض اختصاص روایت به شخص حقیقی، با الغاء خصوصیت حکم به شخص اعتباری تعدی می‌یابد؛ چرا که حق دریافت ارش عرفاً از احکام خودِ معامله است.
  • مالکیت حق ارش:حق ارش متعلق به خودِ شخص اعتباری است، نه شخص نماینده؛ بنابراین با تغییر یا فوت نماینده، نماینده جدید می‌تواند حق ارش را برای شخص اعتباری اعمال کند.

در انتهای درس اشاره شده که مباحث عمومی عیب (مانند مبیع کلی یا عیب در ثمن) میان شخص حقیقی و اعتباری مشترک است و مبحث بعدی مربوط به «اقاله» در شخص اعتباری خواهد بود

درس های مرتبط