فقه رمز ارزها و ارز اس دی آر 11
استاد: سید محمد رضا مدرسی
1399.10.23
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد مدرسی در این درس به ادامه بررسی شرایط صحت بیع در رابطه با رمزارزها از جمله بیتکوین پرداختند. ایشان ابتدا بیان کردند که شرایط پنجگانهای که در معاملات معمولی مورد توجه است، در ظاهر در مورد رمزارزها نیز موجود است، از جمله: عینیت به معنای قابل تسلیم بودن، مالیّت، معلوم بودن، ملکیت و مقبولیت عرفی. اما اشاره کردند که اگر با دقت فنی به موضوع نگاه کنیم، ممکن است برخی از این شرایط در واقع وجود نداشته باشد؛ از جمله اینکه رمزارزها در معرض خطر نابودی یا بیاعتباری هستند و این میتواند موجب تردید در صحت معامله شود.
استاد به شبههای اشاره کردند که ممکن است گفته شود معامله با رمزارزها از مصادیق «اکل مال به باطل» است؛ زیرا ارزش واقعی و فایده مصرفی ندارند. ایشان این شبهه را رد کرده و فرمودند که معیار مالیّت در فقه، فایده عقلایی است و چون رمزارزها وسیله مبادلهاند و مورد رغبت مردم واقع میشوند، از نظر فقهی دارای مالیّت هستند، حتی اگر فایدهای غیر از مبادله نداشته باشند. ایشان به تفصیل توضیح دادند که مثل هر کالای دیگر، اگر عرفا حاضر باشند در مقابل آن کالا یا خدمتی ارائه دهند، کافی است تا مال تلقی شود.
سپس به بحث «دور» در رابطه بین مال بودن و صحت معامله اشاره شد؛ یعنی آیا برای صحت معامله باید رمزارز از پیش مال باشد یا اینکه با تحقق معامله مالیّت حاصل میشود؟ استاد این دور را با ذکر مثالهایی مانند فروش دین در ذمه و بیع سلف پاسخ دادند و بیان داشتند که همینکه یک شیء قابلیت مالشدن را داشته باشد، برای صحت بیع کفایت میکند، حتی اگر قبل از معامله مال نبوده باشد.
در ادامه، ایشان به دو شبهه مهم پرداختند: یکی اینکه رمزارزها قابل اعتماد نیستند و در معرض نابودیاند؛ و دیگری اینکه چیزی که مبیع واقع میشود، چیزی محسوس و ملموس نیست و فقط یک علامت دیجیتالی است. استاد هر دو شبهه را رد کردند. در مورد اول، گفتند که خطرات آینده جزء شرایط دخیل در صحت بیع نیستند، و در مورد دوم فرمودند که همینکه رمزارزها به عنوان وسیله مبادله مورد توجه عقلا باشند، کفایت میکند تا مال محسوب شوند.
در پایان نیز اشاره کردند که مباحثی مانند ربوی بودن معاملات با رمزارزها، امکان صلح و قرض با آنها و سایر احکام فقهی، موضوع جلسات آینده خواهد بود.