- تاکنون روایات متعددی در مورد نماز خواندن صبیان و امر صبیان به صلاة بررسی کردیم و در ادامه به روایات دیگری اشاره میکنیم.
- در کتاب جعفریات روایت «مروا اذا کان ابناء عشر سنین» است که جزء دسته دوم از روایات است.
- روایت دیگری از امام علی (ع) نقل شده است که حضرت میفرمایند: «یجب الصلاة علی الصبی اذا عقل والصوم اذا اطاق والشهادة والحدود اذا احتلم»، که در آن بحث از وجوب صلاة علی الصبی است و جزء دسته اول است.
- روایت دیگر از راوندی از پیامبر (ص) است که حضرت فرمودند: «مروا صبیانکم بالصلاة اذا کان ابناءکم ست سنین».
- در دعائم از پیامبر (ص) به صورت مرسله نقل میکند که حضرت فرمودند: «اذا عقل الغلام و قرأ شیئاً من القرآن علم الصلاة». که این روایت زمان تعلیم را بیان میکند و این که الزام به یادگیری شود دلالت ندارد.
- روایت دیگری از امام علی (ع) است که حضرت فرمودند: «یامر الصبی بالصلاة اذا عقل و الصوم اذا اطاق»، که جزء دسته دوم و ناظر به ولی است.
- دسته اول روایات ثبوت علی الصبی بود که غیر مستقیم ناظر به گرفته شد و دسته دوم مستقیما ناظر به پدر بود و صراحتاً وظیفه پدر را بیان میکردند و امر ظهور در وجوب دارد ولی مشهور و متأخرین با حدیث رفع قلم از ظهور در امر رفع ید کردند و قائل به استحباب شدند و مجموع روایت نیز ناظر به صبیان بود و ناظر به فرزند بالغ نیستند.
- در باب صلاة به واسطه روایات صحیح السند وظیفهمندی پدر نسبت به فرزند نابالغ ثابت شد ولی در زمان تربیت عبادی چند دسته شدند که روایات که «ست سنین» بودند حمل بر باب نماز میت میشود و روایات «تسع» و «عشر» ضعیف السند بودند آنچه باقی میماند روایات هفت و هشت سالگی است که گفته میشود در سن هفت سالگی امر بدون مؤاخذه و در هشت سالگی امر همراه با مؤاخذه است که به این ترتیب بین این روایات جمع میکنیم و شاید به گونهای دیگر هم بشود جمع کرد که ذکر سنین مختلف به خاطر شرایط مختلف صبی است و شاهد آن هم «اذا عقل» مذکور در برخی روایات است که معیار سن نیست و رشد عقلی است و با توجه به این جمع نمیشود روایات «ست» را حمل بر نماز میت کرد.
در شانزدهمین جلسه از مباحث درس خارج فقه تربیت که توسط استاد معظم آیت الله مقیمی حاجی تدریس میشود به ادامه بررسی وظیفه الزامی پدر نسبت به تربیت عبادی صبی و جمعبندی روایات در باب صلاة و سن تربیت عبادی صبی پرداخته شد که لازم است جهت بهرهمندی از تفصیل مطالب مذکور صوت جلسه این درس را استماع فرمایید.