پادکست

|

( 12 )

فقه پزشکی
پزشکی

معرفی پادکست

|

دیدگاه کاربران

در این جلسه، دو مسئله تکمیلی در باب وظایف عذری کادر درمان مورد بحث قرار گرفت:

۱. لمس و نظر پزشک غیرمماثل و ملاک حاذقیت:

چنانچه وظیفه پزشک ضروری باشد (مانند توقف حفظ حیات یا دفع ضرر بر آن)، ارتکاب لمس و نظر جایز است. اما در فرضی که ضرورت در میان نباشد و صرفاً پزشک غیرمماثل حاذق‌تر (ارفق) باشد، مرحوم میرزای تبریزی با استناد به روایت ابی‌حمزه ثمالی قائل به جواز مراجعه و تصدی درمان شده‌اند. این دیدگاه پذیرفته نیست؛ زیرا در نقل الکافی و به ویژه الوافی، قید «إذا اضطرت إلیه» در سؤال راوی یا کلام امام آمده و ظهور در اضطرار به اصل علاج دارد و فرض ارفقیت همراه با اضطرار لحاظ شده است. بر این اساس، روایت حداقل مجمل و از موارد اشتباه حجت به غیرحجت است و با سقوط دلالت آن، مرجع قاعده اولیه است که مقتضای آن حرمت لمس و نظر بدون اضطرار است.

۲. سفر کادر درمان و وضعیت نماز و روزه:

اگر انجام وظیفه درمانی مستلزم مسافرت باشد، پیرامون اتمام یا قصر نماز و صحت روزه بحث می‌شود. اختلاف فقها ناشی از تعلیل وارده در روایت صحیحه («لأنه عملهم») است:

  • تحلیل نخست (سلب عنوان سفر به سبب همراهی مسکن): در مورد ملاحان و بادیه‌نشینان، چون خانه آنان همراهشان است، اصلاً دوری از اقامتگاه و عنوان سفر محقق نمی‌شود.
  • تحلیل دوم (انس با سفر ناشی از تکرر): اگر مفاد تعلیل «لأنه عملهم» به مناسبت حکم و موضوع، انس با سفر و خروج آن از حالت عارضی باشد، این ملاک به کسانی که سفر مقدمه کارشان است نیز سرایت می‌کند؛ کما اینکه در مورد تاجرِ در حال تردد نیز وارد شده است.

بنابراین، چنانچه کثرت و تکرر سفر ملاک تمام بودن باشد (که البته در آن تردید وجود دارد)، پزشکی که سفرهای کاری متکرر دارد نمازش تمام و روزه‌اش صحیح خواهد بود؛ اما اگر سفر پزشک موردی و اتفاقی باشد، نمازش شکسته است و روزه او صحیح نیست.

درس های مرتبط