پادکست

|

( 12 )

فقه پزشکی
پزشکی

معرفی پادکست

|

دیدگاه کاربران

در این جلسه، ورود به مبحث «وظایف عذری کادر درمان» و تمایز آن با وظایف عمومی معذورین، همراه با احکام تزاحم وظایف پزشکی با تکالیف اختیاری شرعی تبیین شد:

۱. تمایز وظایف عذری کادر درمان از معذورین عام:

وظایف عذریِ ناشی از بیماری، پیری یا عجز عمومی (نظیر تیمم در فقدان آب یا نماز نشسته در عدم تمکن از قیام) ارتباط اختصاصی با فقه پزشکی ندارد. موضوع فقه پزشکی، مواردی است که تصدی وظیفه درمانی یا مناسبات آن، سبب تعذر ادای وظایف اختیاری شرعیِ خودِ پزشک یا پیراپزشک (مانند جراح، ماما، پرستار یا راننده آمبولانس) گردد.

۲. تزاحم وظیفه درمانی با تکالیف اختیاری شرعی:

  • موارد حفظ حیات نفس محترمه: در صورت توقف نجات جان بیمار بر اقدام درمانی، به جهت تقدم و اهمیت حفظ نفس محترمه، تزاحم اصطلاحی رخ می‌دهد و حفظ حیات شرعاً مقدم است. در این فرض، ترک عمل واجب اختیاری جایز است و صحت نماز یا سایر تکالیف متوقف بر اعمال قواعد باب ترتب خواهد بود.
  • موارد درمانی غیرالزامی (مانند جراحی‌های زیبایی): چنانچه عمل درمانی ذاتاً بر کادر درمان واجب نباشد، پزشک مجاز به ترک وظیفه اختیاری شرعی و روی‌آوردن به بدَل اضطراری نیست. اگر به واسطه چنین عملی وقت فریضه تنگ شود، مرتکب معصیت شده و قاعده «الاضطرار بسوء الاختیار لا ینافی الاختیار عقاباً» جاری می‌گردد.

۳. حکم صحت عقد اجاره و استحقاق اجرت در موارد غیرالزامی:

اجاره بر انجام اعمال غیرالزامی که مستلزم ترک فریضه اختیاری است، باطل است؛ زیرا امر به وفای به عقد با حرمت ترک واجب اختیاری منافات دارد و ترتب در عقود نیز طبق مبنای محقق خویی ناتمام است (چرا که شارع آنچه را متعاقدین به نحو مطلق انشاء کرده‌اند امضا می‌کند). با این حال، چون خود عمل درمانی معصیت نیست بلکه ملازم با معصیت است، اصل عمل محترم بوده و اجاره از باب «اجرت بر حرام» نخواهد بود؛ از این رو کادر درمان بر اساس قاعده احترام، مستحق اقل‌الامرین از اجرت‌المسمی یا اجرت‌المثل است.

درس های مرتبط