Podcast

|

( 12 )

فقه شخص حقوقی
شخصیت حقوقی
فقه شخص اعتباری

Podcast introduction

|

User comments

استاد شب‌زنده‌دار در این درس به اشکال دوم درباره استدلال به آیه «لا تأکلوا أموالکم بینکم بالباطل» پرداختند و توضیح دادند که مقصود عقلاء از حق و باطل مقید به عدم تخطئه شارع است، اما این تقیید به نحو تعلیق واقعی نیست بلکه تا زمانی که مخالفت شارع واصل نشده باشد، عرف حکم خود را بر حق یا بطلان حفظ می‌کند و اگر مخالفت شارع برسد، حکم عقلاء برداشته می‌شود. بدین ترتیب اشکال تمسک به عام در شبهه مصداقیه رفع می‌شود.

 سپس استاد بررسی کردند که آیا می‌توان برای احراز موضوع به استصحاب عدم حکم شارع تمسک کرد یا خیر و بیان داشتند که استصحاب در احکام شرعی جاری می‌شود، اما حق و باطل از مقولات عقلائی است و شارع در جعل آنها دخالتی ندارد، لذا استصحاب عدم مخالفت شارع در اینجا جاری نیست. همچنین درباره استصحاب عدم ازلی فرمودند که چون جعل ممکن است از ازل باشد، چنین استصحابی درست نیست و در نتیجه نمی‌توان به آن برای احراز موضوع تمسک کرد. در ادامه اشکال سوم مطرح شد که آیا «بالباطل» در آیه قید برای نهی از اکل است یا علت آن. اگر قید باشد، استثناء «الا ان تکون تجارة عن تراض» منقطع خواهد شد و این یا خلاف ظاهر است یا به تعبیر برخی از بزرگان مانند مرحوم خوئی باطل است. بنابراین راه درست آن است که «بالباطل» علت برای کلام مقدری باشد تا استثناء متصل شود و تجارت عن تراض در برابر باطل قرار گیرد.

Related lessons