استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به بررسی مسأله تغییر جنسیت و ادله شرعی حصر یا جواز آن پرداختند. ایشان ابتدا صورت‌های مختلف تغییر جنسیت را تشریح کردند:&nbsp;<ol><li>دفع عضو زائد&nbsp;</li><li>حفظ هویت با ویژگی‌های ظاهری متفاوت&nbsp;</li><li>تغییر کامل هویت جنسیتی</li></ol>در ادامه، تمرکز بحث بر دلیل حرمت «تشبه» بود. استاد خاتمی با بررسی روایات، تفکیک دقیقی میان موارد مختلف قائل شدند. ایشان بیان داشتند که صدای نازک یا کلفت به صورت طبیعی، انجام کارهای مردانه توسط زنان یا بالعکس (مانند رانندگی یا پرستاری) مصداق تشبه حرام نیستند و از دایره بحث خارج‌اند. مواردی مانند پوشیدن لباس و آرایش اختصاصی جنس مقابل یا انجام عملیات جنسی همجنس‌بازان، مصداق بارز حرمت تشبه دانسته شدند.در بخش بررسی سند روایات، استاد خاتمی روایتی از کتاب کافی را که از جابر بن یزید جعفری روایت شده، از نظر سندی ضعیف ارزیابی کردند. ایشان با ذکر اسامی راویانی چون عمرو بن شمر که ضعیف‌الحدیث است، نتیجه گرفتند که این روایت به دلیل ضعف سند قابل استناد در احکام شرعی نیست. همچنین روایتی دیگر از کتاب «علل الشرایع» شیخ صدق را بررسی کردند که در آن امام علی (ع) مردی را که تأنیث (رفتار زنانه) داشت از مسجد بیرون کردند. استاد خاتمی اشاره نمودند که سند این روایت نیز دارای ایرادات جدی است، از جمله اینکه راویان سنی‌مذهب و ضعیف هستند و ارتباط سندی محکمی ندارد. با این حال، ایشان تأکید کردند که حتی اگر سند روایات ضعیف باشد، دلالت آن‌ها بر حرمت تشبه، به ویژه در مواردی که همراه با لعن پیامبر (ص) است، از نظر دلالت قابل توجّه است. اما در نهایت، ایشان استدلال کردند که نمی‌توان صرفاً به خاطر وارد شدن لعن در روایات، حکم به حرمت قطعی داد، مگر اینکه سند روایت قوی باشد. بنابراین، استدلال محقق خویی که تنها بر اساس این روایات ضعیف حرمت تغییر جنسیت را اثبات کرده است، از نظر سندی مورد پذیرش نیست و نیازمند بررسی ادله دیگر است.&nbsp;تحلیل نهایی نشان می‌دهد که حرمت یا جواز تغییر جنسیت تنها با تکیه بر این روایات ضعیف قابل اثبات نیست و باید به ادله دیگر و نظر مراجع تقلید ارجاع داده شود.

large_جنسیت خاتمی.png

medium_جنسیت خاتمی.png

small_جنسیت خاتمی.png

thumbnail_جنسیت خاتمی.png

جنسیت خاتمی.png

فقه پزشکی

تغییر_جنسیت

فقه تغییر جنسیت

مشخصات فردی: سید احمد خاتمی در تاریخ هجدهم اردیبهشت ماه&nbsp;۱۳۳۹ در شهر سمنان در خانواده‌ای متدین و از سادات معروف منطقه، چشم به جهان گشود.تحصیلات حوزوی: ایشان تحصیل علوم دینی را در سال&nbsp;۱۳۵۱ از مدرسه علمیه صادقیه سمنان آغاز کرد. در سال&nbsp;۱۳۵۴ برای تکمیل تحصیلات به حوزه علمیه قم هجرت نمود و دروس سطح را نزد اساتیدی چون آیات ستوده، اشتهاردی و خزعلی به پایان رساند. پس از آن، به مدت هفده سال در دروس خارج فقه و اصول از محضر آیات عظام و مراجع تقلید برجسته‌ای همچون شیخ جواد تبریزی، محمد فاضل لنکرانی، میرزا‌هاشم آملی، وحید خراسانی و شبیری زنجانی بهره‌مند گردید.در کنار فقه و اصول، در علوم عقلی و نقلی نیز از محضر اساتید بزرگی استفاده نمود؛ فلسفه و کلام را نزد آیات انصاری شیرازی، حسن‌زاده آملی و جوادی آملی، تفسیر را از آیات مشکینی و خزعلی، و نهج‌البلاغه را از آیت‌الله نوری همدانی فراگرفت. ایشان همچنین از درس‌های شهید آیت‌الله مطهری بهره برد و فن خطابه را از خطیب شهیر، شیخ محمدتقی فلسفی، آموخت.تدریس و پژوهش:آیت‌الله خاتمی از سال&nbsp;۱۳۶۳ تدریس عمومی دروس حوزوی را آغاز نمود. ایشان کار اصلی خود را تدریس و فعالیت فرهنگی می‌داند.&nbsp;تدریس:<ul><li style="text-align:justify;">بیش از دو دهه اشتغال به تدریس خارج فقه و اصول و اتمام چندین دوره کامل.</li><li style="text-align:justify;">تدریس درس خارج فقه معاصر در موضوعات فقه تغییر جنسیت، حکومت اسلامی، فقه رسانه، فقه کرونا.</li><li style="text-align:justify;">برگزاری دروس مستمر تفسیر قرآن کریم در مدرسه فیضیه از سال&nbsp;۱۳۶۷.</li><li style="text-align:justify;">تدریس چندین دوره از کتب سطح حوزه شامل معالم الاصول، شرح لمعه، مکاسب، رسائل و کفایة الاصول.</li><li style="text-align:justify;">تدریس در مقاطع دکتری در دانشگاه امام صادق(ع) و دانشگاه عالی دفاع ملی.</li></ul>پژوهش:<ul><li style="text-align:justify;">راهنمایی و داوری ده‌ها پایان‌نامه در سطوح عالی حوزه (سطح&nbsp;۳ و&nbsp;۴).</li><li style="text-align:justify;">همکاری به عنوان استاد راهنما با مؤسسه پژوهشی امام خمینی و دانشکده شهید محلاتی.</li></ul>سایر فعالیت‌ها و مسئولیت‌ها:<ul><li style="text-align:justify;">عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.</li><li style="text-align:justify;">نماینده مردم استان کرمان در مجلس خبرگان رهبری و عضو هیئت رئیسه این مجلس.</li><li style="text-align:justify;">امام جمعه موقت تهران.</li><li style="text-align:justify;">عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه.</li><li style="text-align:justify;">عضو هیئت مدیره مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.</li><li style="text-align:justify;">عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت (ع).</li></ul>تألیفات و آثار علمی:از ایشان آثار متعددی در قالب کتاب، مقاله به جای مانده است، که برخی از آنها عبارتند از:<ul><li style="text-align:justify;">ابعاد جنگ در قرآن و حدیث</li><li style="text-align:justify;">شایعه از نظر قرآن و حدیث</li><li style="text-align:justify;">سیمای نفاق در قرآن</li><li style="text-align:justify;">رسالت خواص</li><li style="text-align:justify;">عبرتهای عاشورا</li><li style="text-align:justify;">سیری در سیره سیاسی امام علی (ع)</li><li style="text-align:justify;">سیمای حماسی امام سجاد (ع)</li><li style="text-align:justify;">مدیریت در قرآن و حدیث</li><li style="text-align:justify;">اخلاق سیاسی</li><li style="text-align:justify;">امر به معروف و نهی از منکر</li><li style="text-align:justify;">در سایه سار حکمت علوی</li><li style="text-align:justify;">مدیریت و تشکل در سیره امام‌ هادی (ع)</li><li style="text-align:justify;">نگاهی به مبانی تفکر امام خمینی پیرامون ولایت فقیه</li><li style="text-align:justify;">فقه الاخلاق از دیدگاه شیخ انصاری</li></ul>&nbsp;

فقه تغییر جنسیت 4

طلبه سطح 3 مدرسه تخصصی فقه امام کاظم علیه السلام تحت اشراف آیت الله مکارم شیرازی، عضو مرکز امور نخبگان حوزه علمیه قم، مدرس، نویسنده کتب و مقالات متعدد، همکاری در امور پژوهشی پژوهشگاه های حوزوی و مرکز فقه معاصر تحت نظر استاد حسین اثنی عشری

استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به تبیین دقیق موضوع تغییر جنسیت و بررسی مجدّد ادله فقهی پیرامون آن پرداختند.&nbsp;ایشان تأکید کردند که موضوع، یافتن ویژگی‌های جسمی و روانی جنس دیگر است و شامل هر نوع جراحی نیست، بلکه عمل هورمونی و تغییر ماهیت جنسی است و فرقی نمی‌کند فرد مشکل روانی داشته باشد یا سالم؛ حکم تغییر جنسیت شامل همه می‌شود. همچنین اشاره شد که تغییر جنسیت نباید مستلزم ارتکاب حرام‌هایی مانند لمس یا نگاه حرام باشد. در بررسی ادله جواز امام خمینی ره، استاد خاتمی بر همان نقدهای پیشین به روایت «سلطنت بر انفس» و «اصالة الحل» که در صورت وجود دلیل بر حرمت جاری نمی‌شود، پافشاری کردند. سپس به بررسی ادله محقق خوئی و شاگردان ایشان پرداختند.&nbsp;دلیل اول بر حرمت تغییر جنسیت، آیه «فَلَيُغَيِّرَّنَّ خَلْقَ اللَّهِ» است. استاد خاتمی با استناد به تفسیر عیاشی و روایات امام باقر(ع)، بیان کردند که مراد از «خلق الله»، فطرت الهی و ویژگی‌های ذاتی انسان مانند خداجویی و حس کنجکاوی است، نه تغییرات ظاهری یا جنسیتی. ایشان استدلال کردند که حتی اگر تغییر فطرت مصداقی از این آیه باشد، چون مصداق دیگری نیز وجود دارد، آیه مجمل شده و نمی‌تواند دلیل قطعی بر حرمت تغییر جنسیت باشد؛ چرا که ادوات عموم در آیه وجود ندارد. همچنین ضعف سند روایات تفسیر عیاشی به دلیل مرسل بودن و گم شدن متن اصلی ذکر شد.دلیل دوم بر حرمت تغییر جنسیت، حرمت «تشبه الرجال بالنساء» است. استاد خاتمی تشبه را به سه قسم تقسیم کردند: تشبه طبیعی (که حرام نیست)، تشبه غیرقصدی (مانند پوشیدن لباس جنس دیگر برای رفع نیاز فوری که حرام نیست)، و تشبه عمدی و ظاهر (مانند بازیگر شدن در تئاتر یا جراحی برای تغییر شکل ظاهری). مشهور فقها تشبه عمدی را حرام می‌دانند؛ به خاطر اینکه جوهر جنس تغییر نکرده، بلکه شکل ظاهری تغییر یافته و مصداق تشبه شده است.&nbsp;در پایان، استاد خاتمی اشاره کردند که اگرچه ادله حرمت تشبه متعددند، اما اکثر آن‌ها دارای ضعف سند هستند و تنها به دلیل عمل اصحاب در کتاب جواهر و تأیید مشهور فقها، حکم به حرمت داده شده است.

فقه تغییر جنسیت 3

استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به بررسی مسأله مستحدثه تغییر جنسیت پرداختند و تفاوت دیدگاه‌های فقهی میان مکتب نجف از محقق خوئی و شاگردان ایشان با امام خمینی ره و برخی از شاگردان ایشان را تشریح کردند. ایشان بیان داشتند که مکتب نجف از محقق خوئی و شاگردان ایشان، تغییر جنسیت را جایز نمی‌دانستند، در حالی که امام خمینی ره و برخی از شاگردان ایشان آن را مجاز می‌دانند.&nbsp;برای اثبات جواز، دو دلیل اصلی مطرح شده است:&nbsp;<ol><li>«سلطنت بر جان»&nbsp;</li><li>«اصالة الحل»</li></ol>در نقد دلیل اوّل که به روایت «الناس مسلطون على انفسهم و اموالهم» استناد می‌کند، استاد خاتمی اشاره نمودند که این عبارت در منابع روایی معتبر وجود ندارد و تنها بر اموال تأکید شده است. همچنین اگر قاعده باشد، سیره عقلایی در این زمینه به امضای معصوم نرسیده و موضوع تغییر جنسیت در زمان معصوم مطرح نبوده است؛ لذا این دلیل برای اثبات حکم الهی کافی نیست.&nbsp;دلیل دوم، «اصالة الحل» است که یک اصل عملی محسوب می‌شود. اما استاد خاتمی به این نکته اشاره کردند که اصالة الحل زمانی جاری می‌شود که دلیلی بر حرمت وجود نداشته باشد، در حالی که مخالفان تغییر جنسیت ادله‌ای بر حرمت آن دارند.در ادامه، استاد خاتمی به بررسی ادله نفی‌کنندگان جواز پرداختند. دلیل اصلی آنان آیه شریفه «...فَلَيُغَيِّرَّنَّ خَلْقَ اللَّهِ...» است. استدلال به این شکل است که تغییر جنسیت مصداقی از «تغییر خلق الله» محسوب شده و این کار شیطانی و موجب دخول در جهنم است. در پاسخ به این دلیل، اشکالاتی وارد شده است: نخست اینکه مراد از «تغییر خلق الله»، تغییر در فطرت الهی و انحراف اعتقادی است، نه تغییر جسمی، همان‌گونه که در سوره روم نیز به فطرت اشاره شده است. دوم اینکه بسیاری از فقها تغییر خلق الله را شامل ریش تراشی نمی‌دانند و این آیه به تنهایی دلیل بر حرمت تغییرات ظاهری نیست. سوم اینکه آیات قرآن در مقام بیان کلیات هستند و نمی‌توان به اطلاقات و عمومات آن‌ها در مسائل مستحدثه که در زمان نزول وجود نداشته‌اند، استناد کرد. بنابراین، استناد صرف به این آیه برای حرمت قطعی تغییر جنسیت با چالش‌هایی روبرو است.

فقه تغییر جنسیت 2

استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به بررسی مسائل مستحدثه با محوریت تغییر جنسیت پرداختند و مسأله اوّل را با این مضمون آغاز کردند که ظاهر این است که تغییر جنس مرد به زن و بالعکس که از طریق عمل جراحی یا هورمون انجام شود، حرام نیست. همچنین عمل کردن خنثی جهت مشخص شدن جنسیت او حرام نیست. سوال اصلی این است که اگر فردی احساساتی شبیه به جنس مخالفش داشت، آیا واجب است تغییر جنسیت دهد یا خیر که ظاهر بر عدم وجوب آن است.&nbsp;ایشان ابتدا مفهوم تغییر جنسیت را تبیین کردند و تأکید نمودند که این تغییر صرفاً ابزار یا جراحی نیست، بلکه تغییر حالات و صفات زنانه به مردانه یا برعکس مانند رویش سینه در مرد یا عدم رویش ریش در زن است.&nbsp;بنابراین بحث در سه مقام بررسی می‌شود:<ol><li>مقام اوّل: اصل جواز تغییر جنسیت.&nbsp;</li><li>مقام دوم: امکان تعیین تکلیف خنثی با جراحی.</li><li>مقام سوم: وجوب یا عدم وجوب آن در فرض جواز.&nbsp;</li></ol>استاد خاتمی در ادامه به بررسی موضوع خلقت انسان پرداختند و با استناد به آیات قرآن کریم در سوره‌های نجم، شوری و حجرات، اشاره کردند که قرآن تنها از دو جنس مذکر و مؤنث یاد کرده و جنس سوم (خنثی) را نیاورده است. اما با توجه به روایات، به ویژه روایتی از امام علی (ع) در کشف جنسیت فردی که هم صفات مردانه و هم زنانه داشت، وجود جنس سوم اثبات می‌شود. در این روایت، فردی مراجعه کرد که هم از طریق دو مجرا ادرار می‌کرد و هم از شوهرش باردار شده بود و او نیز جاریه‌اش را باردار کرده بود. امام علی (ع) با شمارش دنده‌های فرد مذکور و یافتن هفده دنده (نه دنده در سمت راست و هشت دنده در سمت چپ) فرمودند لباس مردان بر تن این فرد کنید و استناد به روایت آفرینش حوا از دنده کم‌شده آدم کردند. بر این اساس، استاد خاتمی نتیجه گرفتند که طبیعت انسان سه‌گانه است و احکام فقهی خاصی برای خنثی وجود دارد.&nbsp;خنثی به دو دسته مشکله (که جنسیت آن با هیچ شواهدی مشخص نیست) و غیرمشکله (که با قرائن و شواهد قابل تشخیص است) تقسیم می‌شود و هدف جراحی در مورد خنثی غیرمشکله، الحاق او به یکی از دو جنس غالب برای رفع تکلیف است، نه تغییر ذاتی او به جنس دیگر.

فقه تغییر جنسیت 1

large_تقریر-پزشکی-قائنی.png

medium_تقریر-پزشکی-قائنی.png

small_تقریر-پزشکی-قائنی.png

thumbnail_تقریر-پزشکی-قائنی.png

تقریر-پزشکی-قائنی.png

فقه-پزشکی

پزشکی

استاد محمد محمدی قائنی، از اساتید مطرح درس خارج حوزه علمیه قم بوده، و علاوه بر تدریس دروس مرسوم فقهی و اصولی سنتی با عناونی همچون "کتاب الدیات" و &nbsp;"کتاب القصاص" در فقه، و “نواهی” و “مفاهیم” در اصول، به تدریس درس خارج فقه معاصر نیز پرداخته اند.&nbsp;درس خارج فقه پزشکی استاد قائینی به یکی از دروس مهم فقه معاصر تبدیل شده است.&nbsp;از اساتید ایشام به مرحوم آیت الله خوئی و آیت الله تبریزی اشاره کرد.علاوه بر تدریس، استاد به تألیف کتاب نیز اشتغال داشته و کتبی متعدد از ایشان به انتشار رسیده است، یکی از این کتاب ها کتاب “المبسوط فی فقه المسائل المعاصر” است، که به بررسی فقهی چندی از مسائل معاصر پرداخته است.

نتیجه‌ای یافت نشد