این جلسه به بررسی «اصل» در تعیین دیه انسان و تحلیل روایات مرتبط با آن می‌پردازد. بحث اصلی بر سر این است که آیا اصل در دیه، شتر است یا دینار (و یا درهم)، و نحوه جمع میان روایات مختلف چگونه است.

استاد با بررسی طوایف مختلف روایات، به این نتیجه می‌رسد که در روایات، مبالغ متفاوتی (مانند ۱۰ هزار یا ۱۲ هزار درهم) ذکر شده است که اختلاف آن‌ها نه لزوماً به دلیل تغییر وزن درهم، بلکه ناشی از تفاوت در خلوص و ارزش بازار بوده است؛ زیرا وزن درهم و دینار به عنوان پول رایج، ثابت بوده و تغییر در وزن، خلاف رویه عقلایی است.

در تحلیل روایاتِ تخییر (تخییر بین شتر، گاو، گوسفند، دینار و درهم)، استاد معتقد است که این تخییر به معنای مخیر بودن بین مقادیر متفاوت (اقل و اکثر) نیست، بلکه تمامی این خصال دارای مالیت و ارزش متقارب و همسان بوده‌اند. بنابراین، ذکر این موارد صرفاً از باب «ارفاق در اداء» است تا فرد جانی بتواند با توجه به دارایی خود (شتر یا دینار)، دیه را پرداخت کند.

در نهایت، استاد استدلال می‌کند که از مجموع روایات، به‌ویژه روایت ظریف بن ناصح، استفاده می‌شود که ملاکِ اصلی و میزان در دیات، «هزار دینار» است که توسط امیرالمؤمنین (ع) تعیین شده است. سایر موارد مانند صد شتر یا ده هزار درهم، در واقع معادل‌سازی‌های عرفی آن زمان برای تسهیل در پرداخت دیه بوده‌اند. در نتیجه، دیه یک ارزش ثابت است که می‌تواند از طریق هر یک از خصال مذکور پرداخت شود، اما معیار سنجشِ دیات اعضاء، دینار است.