حیل ربا و بورس 5
استاد: محمد تقی شهیدی
1400.07.28
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
بحث درباره حیل ربا و روایات مربوط به آن است که در چند بخش بررسی میشوند:
بیع العینه: شخص کالایی را نقداً به مبلغی میفروشد و بدون اینکه در معامله اول شرط کند، قصد دارد همان کالا را نسیه و با مبلغ بیشتر بخرد. روایات این معامله را تجویز کردهاند و چون بیع دوم صرفاً داعی و انگیزه بوده و شرط نشده است، اشکالی در آن دانسته نمیشود.
بیع الخیار: خانه یا زمین به مبلغی کمتر از ارزش واقعی فروخته میشود و شرط میشود اگر فروشنده تا مدت معین پول را برگرداند، معامله فسخ شود. این روش گاهی برای تأمین پول یا جایگزین رهن کامل استفاده میشود. روایات متعددی، از جمله روایات اسحاق بن عمار، معاویة بن میسره و سعید بن یسار، این نوع معامله را بدون اشکال دانستهاند و منافع و خسارت مال را نیز بر عهده مشتری قرار دادهاند.
بیع محاباتی به شرط قرض یا امهال دین: در این روش کالایی بسیار ارزان به مبلغی بیشتر فروخته میشود و در کنار آن به بدهکار مهلت داده یا قرض داده میشود. درباره این نوع معامله اختلاف نظر وجود دارد. برخی آن را ربا میدانند، اما در متن استدلال میشود که اصل معامله بیع یا اجاره است و قرض شرط آن شده است.
در مورد اجاره محاباتی به شرط قرض، اگر مبلغ گرفتهشده صرفاً به عنوان وثیقه باشد، اشکالی مطرح نمیشود؛ اما اگر هدف، استفاده از پول قرض باشد، میان فقها اختلاف وجود دارد.
آیتالله هاشمی شاهرودی روایات جواز را با روایات نهی از «سلف و بیع»، «بیعین فی بیع» و «ربح ما لم یضمن» معارض میداند. درباره روایت «واکتب علیها کتابین» نیز در متن گفته میشود که عرفاً نمیتوان قرض و بیع محاباتی را دو قرارداد کاملاً مستقل دانست.
در پایان، معنای «نهی عن ربح ما لم یضمن» برای جلسه بعد گذاشته شده است؛ این عبارت به مسئله نفی استثمار و ممنوعیت سود بدون پذیرش ریسک و ضمان خسارت مربوط دانسته شده است.