فقه پزشکی 42
استاد: مصطفی اشرفی شاهرودی
1397.09.19
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد اشرفی در این جلسه به تشریح و جمعبندی مبحث «اسقاط جنین» پرداختند و فرمودند با توجه به اصرار طلاب مبنی بر اینکه فاصله میان جلسات درس فقه معاصر زیاد میشود و مطالب فراموش میشود، از هفتهی آینده روزهای چهارشنبه مثل سایر ایام هفته به درس فقهشان مبحث طهارت میپردازند.
استاد تأکید کردند که اسقاط جنین پس از ولوج روح، برخلاف برخی نظرات اهل سنت، قطعاً حرام است و حتی پیش از آن نیز با احتیاط شرعی روبرو است؛ چرا که نطفه مبدأ خلقت انسان محسوب میشود. استاد خاطرنشان ساختند که اگرچه برخی کشورها اسقاط جنین را به دلیل آزادیهای غلط پذیرفتهاند، اما در اسلام حتی اگر جنین حاصل زنا باشد، اسقاط آن جایز نیست و دیه قصاص دارد؛ به خاطر اینکه او نیز ولد محسوب میشود.
ایشان سپس به تفصیل درباره دیه، قصاص و کفاره بحث کردند. طبق روایات، اگر جنین قبل از ولوج روح اسقاط شود، دیه مشخصی (صد یا ده دینار بسته به مرحله نطفه) دارد، اما پس از ولوج روح که معمولا با کامل شدن اندامها مانند گوش و بینی مشخص میشود، دیه کامل بر گردن قاتل است. در این مرحله، اگر قاتل غیر از پدر و مادر باشد و جنین مسلمان باشد، علاوه بر دیه، قصاص نیز جاری میشود. استاد اشرفی با استناد به نظر مرحوم خویی، بحث کفاره را مطرح کردند و بیان داشتند که با توجه به اینکه در قرآن و روایات کفاره برای «مقتول مومن» یا «رجل» ذکر شده، بعید نیست که کفاره (تحریر رقبه یا اطعام مساکین) برای اسقاط جنین واجب نباشد، مگر اینکه اجماعی برخلاف آن ثابت شود.
در ادامه، استاد اشرفی موارد استثنایی و مُجازهای اسقاط جنین را بررسی کردند. ایشان بیان کردند که تنها در صورتی اسقاط جنین جایز است که حرج و خطر جانی برای مادر وجود داشته باشد، به گونهای که ماندن جنین منجر به مرگ مادر شود یا خطر جانی جدی ایجاد کند. همچنین اگر آبروی مادر در حدی باشد که منجر به هجران کامل یا مرگ معنوی شود، اسقاط جایز است؛ اما ایشان به شدت با استناد به قول طبیب مبنی بر مُنگولی یا عقبماندگی ذهنی جنین به عنوان مجوّز اسقاط، مخالف بودند و گفتند این دلایل، حجّت شرعی نیستند و نمیتوان بر اساس آنها فتوا به حلیت داد؛ زیرا ازدواجهای فامیلی در تاریخ اسلام آثار منفی این چنینی نداشتهاند نظیر ازدواجهایی که میان بنیحسن و بنیحسین اتفاق افتاده است و چنین آثاری نقل نشده است. همچنین تحمّل سختیهای ناشی از تولّد فرزند ناقص، بخشی از ابتلای بشری است که مجوّز کشتن یا اسقاط را ایجاد نمیکند. در نهایت، ایشان تأکید کردند که اسقاط جنین در موارد غیرحرجی، حتی اگر جنین حاصل زنا یا خطای پزشکی باشد، حرام است.