پادکست

|

( 12 )

فقه پزشکی

معرفی پادکست

|

دیدگاه کاربران

استاد اشرفی در این جلسه به بررسی مسائل مربوط به لقاح مصنوعی خارج از رحم (IVF) و انتقال جنین پرداختند. 

ایشان ابتدا بیان کردند که اگر نطفه حاصل از زوجین در خارج از رحم تشکیل شود و سپس در رحم همسر دوم منتقل گردد، از نظر تکلیفی مشکلی ندارد؛ چرا که خودِ عمل لقاح و ترکیب منی و تخمک حرام نیست و حرمت نظر یا لمس تنها در صورتی مطرح است که منجر به لذتِ حرام شود. در بحث حکم وضعی، استاد تأکید کردند که پدر بچه قطعاً مرد (صاحب نطفه) است، اما در مورد مادر اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی فقها معتقدند مادر کسی است که تخمک را داده (صاحب بذر)، درحالی که مرحوم خوئی و برخی دیگر با استناد به آیات قرآن و واقعیت‌های پزشکی (تغذیه جنین از خون مادر)، مادر را کسی می‌دانند که جنین را حمل و زاییده است. استاد احتمال دادند که هر دو زن می‌توانند مادر محسوب شوند و احکام محرمیت و ارث بر هر دو جاری گردد.

در ادامه، درباره الزام زن دوم به تحمل جنین، استاد استدلال کردند که اگر زن با آگاهی و رضایت نطفه را پذیرفته باشد، القای آن (سقط جنین) حرام است، حتی اگر نطفه متعلّق به او نباشد؛ چرا که جنین دارای حق حیات است و نمی‌توان آن را سقط کرد همانند ولد زنا که زن نمی‌تواند آن را سقط کند. اما اگر زن بدون رضایت و به زور یا فریب نطفه را در رحم خود پذیرفته باشد، حق دارد نسبت به حفظ آن تمکین نکند، هرچند سقط آن همچنان مشکل‌ساز و احتمالا حرام دانسته شود؛ زیرا جنین زنده است و حق حیات دارد. 

در نهایت، در مورد موردی که نطفه زوج در رحم زن دیگری (که همسر دوم است) قرار می‌گیرد، استاد گفتند که اگر این کار با رضایت هر دو زن و شوهر انجام شود و منجر به اختلاط انساب نشود، از نظر تکلیفی بلامانع است و نمی‌توان آن را مساحقه یا زنا دانست؛ زیرا نطفه متعلّق به خود زوج است و هدف، پرورش فرزند مشروع است. بر این اساس رحم اجاره‌ای (قرار گرفتن نطفه زوج در رحم نامحرم) هم می‌تواند جایز باشد.

درس های مرتبط