فقه پزشکی 18
استاد: مصطفی اشرفی شاهرودی
1392
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد اشرفی در این جلسه به بررسی روایات وارد شده برای اثبات حرمت القای منی مرد اجنبی در رحم زن اجنبی پرداختند.
نخست روایت علی بن سالم را تحلیل کردند که در آن امام صادق(ع) فرمودهاند: «اشد الناس عذاباً یوم القیامة رجل اقرّ نطفته فی رحم یحرم علیه». بحث سندی این حدیث در جلسه گذشته بیان شد و در این جلسه بحث دلالی این حدیث بیان میگردد.
برخی معاصرین استدلال کردند که ظاهر این روایت دلالت بر این دارد که قرار دادن نطفه در رحم حرام، عذابی شدیدتر از خود زنا دارد و این تعلیل عام است؛ بنابراین چه نطفه از طریق جماع و چه از طریق تلقیح مصنوعی وارد رحم شود، مشمول این حکم است.
برخی دیگر نیز نطفه را مرکب از اسپرم مرد و تخمک زن دانسته و معتقد بودند اگر این ترکیب در خارج رحم صورت گیرد و سپس وارد رحم شود، باز هم حرام است و زن نیز در نگهداری آن شریک جرم است. استاد اشرفی این استدلال را ناپخته دانسته و تأکید کردند که رشد جنین امری طبیعی و غیراختیاری است و نمیتوان نگهداری آن را فعل اختیاری زن دانست که موجب شراکت در گناه شود.
در ادامه، استاد اشکال دیگری را به اطلاق این روایت وارد کردند؛ چرا که عبارت «رجل اقرّ نطفته» بر فاعلیت مستقیم مرد دلالت دارد و شامل حالتی نمیشود که دیگری (مانند خودِ زن یا شخص ثالث) نطفه مرد را بدون اطلاع یا اراده مستقیم او وارد رحم کند و از آنجا که لحن روایت بر شدت عذاب برای کسی تأکید دارد که خود نطفه را ریخته، نمیتوان به سادگی آن را به موارد تلقیح غیرمستقیم تعمیم داد، مگر با احتیاط.
سپس روایت دوم از خصال و فقیه صدوق را مطرح کردند که فردی را که منی خود را در رحم حرام بریزد، همردیف قاتل پیغمبر میداند. این روایت از حیث سندی بررسی شد و اگر از حیث سند پذیرفته شود، اشکال دلالی دارد. استاد اشکال کردند که عبارت «افرغ ماءه فی امرأة حراماً» نیازمند اثبات حرمتِ عمل افراغی در مورد تلقیح مصنوعی است و واژه «حراما» تمییز یا حال از «افرغ» است؛ چرا که حرام بودن، ناظر به ذات عمل افراغی میباشد فلذا باید ثابت شود که در موارد جدید -مانند تزریق منی- آیا عمل افراغی حرام ثابت است یا نه؟ به عبارت دیگر: این روایت، عمل افراغی حرام را همردیف قاتل پیغمبر دانسته است لکن مشخص نیست که موارد جدید -مانند تزریق منی- عمل افراغی حرام باشد.