فقه پزشکی 17
استاد: مصطفی اشرفی شاهرودی
1392
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد اشرفی در این جلسه به بررسی روایات وارد شده در باب حرمت القای منی مرد اجنبی در رحم زن اجنبی پرداختند.
نخست روایت علی بن سالم از امام صادق(ع) را مورد تحلیل قرار دادند که در آن فرمودهاند: «اشد الناس عذاباً یوم القیامة رجل اقرّ نطفته فی رحم یحرم علیه». ایشان بیان کردند که اطلاق این حدیث شامل هرگونه قرار دادن نطفه در رحمی میشود که آن رحم بر مرد حرام است، چه این عمل از طریق جماع باشد و چه از طریق وسایل دیگری مانند تلقیح مصنوعی؛ زیرا در هر دو صورت، نطفه در موضعی قرار گرفته که خداوند اجازه نداده است. برخی معاصرین استدلال کردند که این روایت دو نوع عذاب را ثابت میکند: یکی عذاب اصل زنا و دیگری شدت عذاب برای استقرار نطفه در رحم حرام.
سپس استاد به بحث سندی این روایت پرداختند و اشاره کردند که برخی به دلیل راوی آن، یعنی علی بن سالم، آن را ضعیف دانستهاند. برخی رجالشناسان مانند استاد خوئی و علّامه مجلسی معتقدند علی بن سالم، همان علی بن ابی حمزه البطائنی است که از واقفیان انکار امامت امام رضا(ع) بود و مورد لعن قرار گرفته است. اگر چنین باشد، روایت از نظر سند مخدوش است. اما استاد اشرفی با استناد به نظر برخی دیگر مانند شیخ تستری، بیان کردند که این دو شخص، دو نفر متفاوتند؛ زیرا علی بن سالم به کوفی بودن معروف است و شیخ طوسی در رجال خود هر دو را به صورت جداگانه ذکر کرده است. ایشان تأکید کردند که در میان اصحاب ائمه، گاهی افراد به محل سکونت (مانند الکوفی) و گاهی به طایفه (مانند البطائنی) شناخته میشدند و این تنوع در القاب، مانع از تطبیق یکی بر دیگری نیست.
در نهایت، استاد با بررسی دقیقتر، اشاره کردند که حتی اگر علی بن سالم همان علی بن ابی حمزه باشد، باز هم میتوان به روایات او استناد کرد؛ چرا که طبق نظر مشهور، اگرچه واقفیان در امامت دچار انحراف بودند، اما در روایات مُتحرِّج از کذب و صادق بودند و اصحاب شیعه به روایات آنها عمل میکردند. شیخ طوسی نیز در کتاب «عدّة الأصول» تصریح کرده که عمل به روایات واقفیان واجب است.
بنابراین، با توجه به اینکه این روایت توسط مشایخ سهگانه (کلینی، شیخ طوسی، صدوق) نقل شده و اعتبار آن از طریق عمل اصحاب ثابت است، از نظر سند مشکلی ندارد و میتوان به اطلاق آن برای اثبات حرمت تلقیح مصنوعی منی اجنبی استناد کرد.