فقه پزشکی 10
استاد: مصطفی اشرفی شاهرودی
1392
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد اشرفی در این جلسه به بررسی حق مرد برای الزام همسر به استیلاد (فرزندار شدن) از طریق روشهای غیرمتعارف مانند تلقیح مصنوعی پرداختند.
ایشان استدلال گروهی که آیه «نِسَاؤُكُم حَرثٌ لَّكُم» را دلیلی بر مالکیت مرد بر رحم زن و جواز هرگونه کشت (استفاده) در آن میدانند، نقد کردند. با استناد به قرائن ذیل آیه و سیاق قرآن، ایشان بیان داشتند که این آیه در مقام بیان راه طبیعی بقای نسل بشر است، نه اثبات حق مطلق مرد برای تصرّف در بدن زن به هر شیوهای. بنابراین، اطلاق آیه محدود به مجرای طبیعی جماع است و دلالتی بر جواز استفاده از ابزارهای مصنوعی با اکراه زن ندارد.
در ادامه، استاد به تحلیل «شرط ضمنی» در عقد نکاح پرداختند. برخی استدلال کرده بودند که استیلاد، شرط ضمنی عقد است و مرد میتواند به استناد آن، زن را مجبور به باروری کند. استاد با تمسّک به اصول فقهی، تأکید کردند که اگرچه غریزه مادرانه و فرزندآوری از اهداف اصلی ازدواج است، اما این شرط ضمنی به معنای سلب اختیار زن از بدن خود نیست. ایشان با انتقاد از فتاوای نپختهای که بر اساس شرایط اجتماعی یا فشارهای عمومی صادر میشوند (مانند ادعای پرداخت نصف ثروت به زن در طلاق یا حق خدماتی)، هشدار دادند که فقیه باید تسلّط کامل بر اصول و روایات داشته باشد تا با قیاسهای معالفارق یا تأثیرپذیری از افکار عمومی، حکمی نادرست صادر نکند.
استاد در پایان بیان کردند که دشمنان اسلام همواره درصدد تحریف احکام اسلام و ایجاد تفرقه بودهاند. ایشان خاطرنشان ساختند که برخی فتاوای جدید که حقوق زن را با معیارهای مادی و اجتماعی سنجش میکنند، ریشه در نفوذ فرهنگی دشمنان و تلاش برای بیاعتبار کردن مرجعیت دینی دارد. بنابراین، استنباط احکام باید مبتنی بر متن قرآن و سنت و عقل سلیم باشد، نه تأثیرپذیری از جریانات سیاسی یا فشارهای اجتماعی، و زن به عنوان انسانی آزاد و دارای حرمت، نباید تحت سلطهی مطلق مرد قرار گیرد.