شخص اعتباری، بخش 1، 72
Professor: mohammadmahdi shabzendedar
1401.12.14
Podcast introduction
|
User comments
استاد شب زنده دار در این درس ابتدا به اصلاح برخی عبارات در متن کتاب اشاره کردند و توضیح دادند که در نظریه سوم فقط باید به اعتراف شارع به شخص اعتباری دولت اشاره شود و اضافهکردن موارد دیگر مانند اشخاص اعتباری موجود در عصر معصومین صحیح نیست، زیرا این مطلب تفاوت قول سوم و چهارم را از بین میبرد. سپس بیان کردند که قائلین به این نظریه استدلالشان این است که در غیر دولت دلیلی بر اعتبار وجود ندارد، اما در دولت به خاطر دو طایفه روایت، تصرفات معتبر است. پس در دولت دلیل داریم، ولی در غیر دولت دلیل وجود ندارد.
در ادامه وارد فصل سوم شدند و مطرح کردند که اعتراف شارع به شخص اعتباری مطلق نیست بلکه مشروط به شرایطی است. این شروط به دو دسته تقسیم میشوند: شروط عامه که در همه اشخاص اعتباری جاری است، مثل بلوغ، رشد، اختیار و عدم اکراه مؤسسین، و شروط خاصه که مربوط به برخی مصادیق خاص مانند حاکم است. بحث در اینجا بر شروط عامه متمرکز شد. شرط اول اهلیت مؤسسین است، یعنی باید بالغ و رشید و مختار باشند، و اگر صغیر یا سفیه یا مکره باشند تأسیسشان معتبر نیست.
استاد برای اثبات این شرط به روایت ابیالحسین خادم از امام صادق علیهالسلام استناد کردند که فرمود امر یتیم تا زمان بلوغ و رشد نافذ نیست. از این روایت استفاده میشود که تصرفات صبی قبل از بلوغ و رشد معتبر نیست و یکی از این تصرفات تأسیس شخصیت اعتباری است. سپس اشکالی مطرح شد که این روایت فقط شامل تصرفات الزامآور میشود نه افعالی مثل قبول هبه یا انشاء یک صندوق خیریه توسط نوجوانان، و در نسخهای از وسائل هم کلمه «علیه» آمده که این معنا را تأیید میکند. استاد در پاسخ فرمودند که نسخههای دیگر وسائل و همچنین نقلهای دیگر این لفظ را ندارند و بنابراین روایت اطلاق دارد و شامل همه تصرفات میشود، و نتیجه گرفتند که شارع برای تأسیس اشخاص اعتباری بلوغ و رشد را شرط دانسته است.