Podcast

|

( 12 )

فقه شخص حقوقی
فقه شخص اعتباری
شخصیت حقوقی

Podcast introduction

|

User comments

استاد شب زنده دار در این درس بیان فرمودند که اگر از سایر ادله غفلت کنیم، از راه ولایت فقیه می‌توان شخصیت‌های اعتباری را از سه طریق تقریباً تصحیح کرد. تقریب اول آن است که از ادله ولایت فقیه استفاده کنیم، چرا که خداوند به ولیّ مسلمین اجازه داده است در مواردی که مصلحت عامّه می‌بیند تشریع کند و بگوید نافذ است، بنابراین حتی اگر آیات و روایات دلالت نکنند، ولیّ فقیه می‌تواند تشریع کند تا تصرفات شخصیت‌های اعتباری صحیح و نافذ شود. استاد توضیح دادند که قانونگذاری گاهی از سوی خدا، گاهی از سوی معصوم و گاهی از سوی کسانی که شرایطی دارند و ولایت فقیه به آنها داده شده، انجام می‌شود. استاد اشکال صاحب فقه العقود را بیان کردند که از ادله ولایت فقیه نمی‌توان چنین حق تشریعی را برای همه استخراج کرد. ولایت فقیه در حوزه تشریعات است که تصادمی با احکام شرعی ندارد، مثلاً در امور مباح می‌تواند مردم را الزام به انتخاب یکی از اختیارات کند و در موارد تزاحم که بین دو تکلیف الهی قدرت جمع نداریم، فقیه تشخیص می‌دهد کدام اهم است و باید انجام شود، همانطور که در مثال موسیقی در اوائل انقلاب امام تشخیص دادند کدام عمل به مصلحت است. استاد فرمودند ولایت مطلقه فقیه به معنای نفوذ در همه امور نیست، بلکه «فی ما یرجع الی الحکومة» است و برای مثال نمی‌تواند بدون دلیل خاص، حکم اول ماه یا جهاد ابتدائی انجام دهد. همچنین در مواردی مانند طلاق زن در شرایط اضطراری، فقهای بزرگی مانند آقای میلانی با استناد به ادله ولایت فقیه مسائل را حل می‌کردند. در نهایت، استاد شب زنده دار تأکید کردند که ادله ولایت فقیه اقتضاء نمی‌کند مشروعیت و نفوذ شخصیت‌های اعتباری به طور مطلق باشد، بلکه این ولایت در دایره نظام اسلام و نظامی است که امام تأیید می‌کند و خروج از آن نظام مجاز نیست و ولایت فقیه تنها در چارچوب شرعی و در اموری که فی حد ذاته خروج بر نظام اسلام نیست اعمال می‌شود. 

Related lessons