Podcast

|

( 12 )

فقه شخص حقوقی
شخصیت حقوقی
فقه شخص اعتباری

Podcast introduction

|

User comments

استاد شب زنده دار در این درس به اشکال دوم بر استدلال سوم پرداختند که گفته می‌شد اگر شارع به شخصیت اعتباری اعتراف نکند و تصرفات آن را تنفیذ ننماید محاذیر فراوانی پیش می‌آید، و اشکال این بود که چرا این مشکلات را به گردن شارع می‌اندازید در حالی که ریشه آن تقلید و تبعیت جامعه اسلامی از غرب است و شارع می‌تواند بگوید تقصیر خودتان است و نیازی به اعتراف به شخصیت اعتباری ندارد. استاد در پاسخ فرمودند که هرچند این سخن در اصل درست است، اما در وضع موجود بسیاری از مردم نقشی در ایجاد این شرایط نداشته‌اند و در محیطی متولد و بزرگ شده‌اند که همه امورشان با بانک‌ها و شرکت‌ها گره خورده و اکنون اگر شارع اعتراف نکند آنان در حرج و مضیقه شدید می‌افتند، مانند کسی که ناخواسته در بیابان گرفتار شده و جز خوردن میته راهی برای بقا ندارد، پس در چنین حالت اضطراری می‌توان اطمینان داشت که شارع برای رفع حرج به شخصیت اعتباری اعتراف کرده ولو به عنوان ثانوی. استاد توضیح دادند این اعتراف شامل شخصیت‌های اعتباری موجود است که اگر امضا نشوند محاذیر قطعی رخ می‌دهد، اما شامل شخصیت‌های جدیدی که هنوز محل ابتلاء عام نشده‌اند نمی‌شود و مشروعیت آن‌ها به این دلیل ثابت نیست. سپس افزودند هرچند سزاوار است مصلحان جامعه بکوشند تا شرایط موجود را تغییر داده و جایگزین‌های صحیح اسلامی برای نظام‌های اعتباری طراحی کنند، ولی تا زمانی که چنین تحولی رخ نداده دلیل سوم همچنان قائم است و تصرفات شخصیت‌های اعتباری موجود معتبر خواهد بود. در ادامه دلیل چهارم مطرح شد یعنی قاعده عدم ذهاب حق که بر اساس روایات متعدد کشف می‌شود شارع به نابودی حق هیچ‌کس راضی نیست و هر جا عدم تشریع یا عدم نفوذ حکمی موجب از بین رفتن حق مردم شود، کشف می‌کنیم که شارع آن را معتبر دانسته است، مانند پذیرش شهادت اهل ذمه در موارد خاص یا اعتبار اسناد رسمی مالکیت. بنابراین اگر شارع شخصیت‌های اعتباری را نپذیرد حقوق بسیاری از مردم ضایع می‌شود و چون شارع راضی به این امر نیست نتیجه گرفته می‌شود که مشروعیت شخصیت‌های اعتباری پذیرفته شده است، البته این دلیل نیز همانند دلیل سوم تنها مشروعیت شخصیت‌های اعتباری موجود را اثبات می‌کند نه شخصیت‌های جدید که هنوز مورد ابتلاء عام قرار نگرفته‌اند.

Related lessons