نظام اقتصادی اسلام 84
أستاذ: علی عندلیبی
1404.02.23
التعريف بالبثّ الصوتي
|
آراء المستخدمين
موضوع: منابع مالی حکومت اسلامی (اموال منقول و جزیه)
۱. غنائم منقول (اموال، احشام و نقدینگی)
- جنگهای بدون اذن امام (ع): با استناد به مرسله ورّاق، تمامی غنائم به حکومت/امام تعلق دارد (منوط به جبران ضعف سندی با شهرت یا اجماع).
- جنگهای با اذن امام (ع):
- صفو المال: (اموال ممتاز مثل اسب و کنیز برگزیده) ملک شخصی فرمانده است، نه منبع دولتی.
- اصل غنائم: بر اساس مرسله حماد و صحیحه زراره، غنائم ابتدا در اختیار حاکم اسلامی برای رفع مصالح و نیازهای ضروری (مثل تألیف قلوب) قرار میگیرد. در صورت مازاد، خمس کسر و مابقی میان مجاهدین تقسیم میشود.
۲. جزیه اهل کتاب
- ماهیت و حکم: مالیاتی دریافتی از اهل کتاب در دارالاسلام در ازای پیمان ذمه و تضمین امنیت؛ مشروعیت أخذ آن از منابع درآمدی قطعی حکومت است.
- ادلّه مشروعیت:
- آیه ۲۹ سوره توبه: پرداخت جزیه غایت نبرد است؛ آمادگی بر پرداخت آن، ادامه قتال را نامشروع و دریافت مالیات را مشروع میکند (أخذ آن بر حکومت الزامی نبوده و تابع مصلحت است).
- روایات: روایت حفص بن غیاث (حدیث پنج شمشیر)، صحیحه عبدالکریم بن عتبه (مناظره با معتزله) و روایت مسعدة بن صدقه بر مشروعیت أخذ جزیه دلالت دارند.
الدروس ذات الصلة
