معرفی کتاب
|
دیدگاه کاربران
استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به تشریح احکام مهریه در صورت تغییر جنسیت و همچنین بررسی ازدواج موقت پرداختند.
ایشان ابتدا مسأله مرد شدن زن را مجدداً مورد تحلیل قرار دادند. با وجود اینکه امام خمینی ره با استناد به استصحاب، پرداخت تمام مهر را حتی در صورت عدم دخول پس از تغییر جنسیت واجب دانستهاند، استاد به این نکته اشاره کردند که اگر تغییر جنسیت بدون اذن شوهر انجام شود، بحث «شرط ارتکازی» مطرح میشود. شرط ارتکازی در نکاح دائم، استمرار زندگی مشترک با همان جنسیت و هدفگذاری برای فرزندآوری است. اگر زن بدون اجازه شوهر تغییر جنسیت دهد، این شرط ارتکازی نقض شده و ازدواج از اساس متزلزل میشود؛ بنابراین برخی فقها معتقدند زن هیچ حقی به مهر نخواهد داشت. اما استاد این دیدگاه را با احتیاط پذیرفتند و استدلال کردند که حتی اگر شرط ارتکازی نباشد، تا زمانی که موضوع (زن بودن) وجود داشته، حکم مالکیت مهر جاری است. بنابراین اگر تغییر جنسیت بعد از مدتی زندگی و انجام وظایف زناشویی رخ دهد، زن مستحق تمام مهر است، زیرا تا قبل از تغییر، موضوع حکم وجود داشته است.
در بخش دوم، استاد احکام ازدواج موقت را بررسی کردند. در متعه، اگر زن در طول مدت قرارداد تغییر جنسیت دهد، حق المتعه او متناسب با مدت باقیمانده کاهش مییابد. ایشان روایتی از امام صادق (ع) را نقل کردند که اجازه میدهد مرد، بخشی از مهر را نزد خود نگه دارد تا در صورت تخلّف زن (مانند تغییر جنسیت)، خسارت جبران شود. این نشان میدهد در نکاح متعه، ملاک پرداخت مهر، ایفای تعهدات در طول مدت است. در نهایت، استاد به مسأله تغییر جنسیت مرد اشاره کردند و بیان داشتند که در این حالت، نکاح منفسخ میشود؛ زیرا استمرار ازدواج منوط به وجود ذکر و انثی است. اگر مرد زن شود، تکلیف پرداخت مهر به همسرش مطرح است که آیا تمام یا نصف مهر باید پرداخت شود، که این بخش نیز به بحث دخول و عدم دخول بستگی دارد و نیازمند تحلیل دقیقتر فقهی است.