فقه تغییر جنسیت 10

تقریرات و متون آموزشی

|

( 12 )
تغییر_جنسیت
فقه تغییر جنسیت 10

استاد :

سید احمد خاتمی

معرفی کتاب

|

دیدگاه کاربران

استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به بررسی تکلیف مهریه زنی که تغییر جنسیت داده و مرد شده است، در دو صورت دخول و عدم دخول پرداختند. ایشان در صورت دخول، با استناد به روایات متعدد از جمله روایت یونس بن یعقوب که وجوب مهر را منوط به وِقاع در فرج می‌داند، ثبوت تمام مهریه را تأیید کردند. اما چالش اصلی در صورتی است که دخول صورت نگرفته باشد؛ آیا زن مالک نصف مهر است یا تمام آن؟ استاد ابتدا با بررسی روایتی درباره طلاق قبل از دخول (که در آن مرد نصف مهر و ثمرات آن را پس می‌گیرد) استدلال کردند که این احکام مختص طلاق است و شامل تغییر جنسیت نمی‌شود، زیرا در تغییر جنسیت «سالبه به انتفای موضوع» رخ داده و نکاح باطل شده است. بنابراین، با استصحاب، زن مالک تمام مهر باقی می‌ماند و مرد حق رجوع به نصف مهر را ندارد؛ از این رو حکم امام خمینی ره مبنی بر وجوب تمام مهر (الاشبهٌ التمامٌ) را صحیح دانستند.

سپس استاد به این اشکال پرداختند که آیا تغییر جنسیت بدون اجازه شوهر جایز است؟ ایشان تأکید کردند که تغییر جنسیت بدون اذن شوهر حرام است، اما این حرمت تکلیفی موجب سقوط حقوق مالی زن نمی‌شود. با این حال، بحثی مطرح شد مبنی بر اینکه «جنسیت مؤنث» یکی از شرایط ارتکازی عقد نکاح است. اگر زن بدون اجازه تغییر جنسیت دهد، ماهیت معامله را بر هم زده و با شرط ارتکازی مخالفت کرده است. بر این اساس، برخی فقها معتقدند که زن به دلیل تخلّف از شرط، هیچ حقی بر مهریه نخواهد داشت و مرد می‌تواند تمام مهر را پس بگیرد. استاد نتیجه گرفتند که اگرچه استدلال استصحابی به نفع تمام مهر است، اما با توجه به اعتبار شرط ارتکازی جنسیت، احتمال قوی‌تری وجود دارد که زن از دریافت حتی نصف مهر هم محروم شود، چرا که تغییر جنسیت قبل از دخول، مانند عدم وجود بکارت، شرط اصلی عقد را منتفی می‌سازد.

کتاب های مرتبط با برچسب ها