مقاله پیش رو در رابطه با حکم تکلیفی به کار گیری هوش مصنوعی به عنوان قاضی از دید فقه امامیه نوشته شده است، این نوشتار به بررسی جواز یا عدم جواز استفاده از هوش مصنوعی به عنوان قاضی پرداخته شده، و فروض و حالات مختلفی در این باره به بحث گزارده شده است.نویسندگان در چکیده مقاله خود آورده اند:هوش مصنوعی شاخه‌ای از علوم کامپیوتراست با هدف هوشمند سازی کامپیوتر ها به منظور دستیابی به عملکردی مشابه یا فراتر از انسان. با توجه به گسترش و کاربردهای فراوان آن، می طلبد که دیدگاه چندی از فقهای معاصر امامیه پیرامون بکار گیری هوش مصنوعی محدود که در حال حاضر وجود دارد و نیز هوش مصنوعی عمومی که امید است در آینده، عملکردی کاملاً مشابه انسان داشته باشد به عنوان قاضی، جمع آوری و سپس حکم تکلیفی آن استنباط شود. با روش توصیفی – تحلیلی نتایج گویای آن است که فقهاء، بکارگیری هوش مصنوعی محدود به عنوان قاضی را جایز نمی دانند. در مورد هوش مصنوعی عمومی، بعضی جواز آن را بعید ندانسته اند و عده ای قائل به عدم جواز می باشند. با استناد به آیات، روایات و شرایط قاضی قول به عدم جواز در هوش مصنوعی محدود و جواز در هوش مصنوعی عمومی از اتقان بیشتری برخوردار می باشد.

801683540213.jpg

در این نوشتار مسئله جواز یا عدم جواز استفاده از هوش مصنوعی در فقه امامیه مورد بحث قرار گرفته است.

حکم تکلیفی بکارگیری هوش مصنوعی به عنوان قاضی 

هوش مصنوعی اراکی.png

مشخصات فردی: حضرت استاد محسن محمدی عراقی معروف به محسن اراکی در سال ۱۳۳۴ در شهر نجف اشرف متولد شد.تحصیلات حوزوی: ایشان تحصیلات حوزوی خود را از سال ۱۳۴۷ در حوزه علمیه نجف آغاز کردند. دروس مقدمات و سطح را نزد اساتیدی همچون پدرشان، سید کاظم حائری، سید محمود هاشمی شاهرودی و سید محمدباقر حکیم فراگرفتند. دروس خارج فقه و اصول را در محضر اساتید برجسته‌ای چون سید ابوالقاسم خویی و سید محمدباقر صدر در نجف و پس از مهاجرت به قم، نزد حضرات آیات حسین وحید خراسانی و شیخ کاظم تبریزی ادامه دادند. در فلسفه اسلامی نیز از محضر اساتیدی چون مرتضی مطهری، سید محمد بهشتی، عبدالله جوادی آملی و محمدتقی مصباح یزدی بهره‌مند شدند. آیت‌الله اراکی همچنین در سال ۲۰۱۲ میلادی موفق به اخذ مدرک دکترای فلسفه غرب از دانشگاه پورتسموث انگلستان گردیدند.تدریس و پژوهش:آیت‌الله اراکی سوابق درخشان و متعددی در زمینه تدریس، پژوهش و فعالیت‌های اجرایی-علمی دارند. ایشان به تدریس دروس حوزوی در سطوح مختلف در نجف، قم و لندن اشتغال داشته‌اند. برخی از فعالیت‌های ایشان عبارتند از:<ul><li style="text-align:justify;">تدریس در مقطع درس خارج در موضوعات:<ul><li style="text-align:justify;">اصول فقه</li><li style="text-align:justify;">فقه فرهنگ</li><li style="text-align:justify;">فقه نظام سیاسی</li><li style="text-align:justify;">فقه نظام اقتصادی</li><li style="text-align:justify;">فقه حکومت اسلامی و قضا</li></ul></li><li style="text-align:justify;">تدریس در موضوعات دیگری مانند:<ul><li style="text-align:justify;">فلسفه (شرح منظومه، اسفار، اشارات)</li><li style="text-align:justify;">تفسیر قرآن</li></ul></li><li style="text-align:justify;">عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه</li><li style="text-align:justify;">عضو مجلس خبرگان رهبری و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم</li><li style="text-align:justify;">عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس کمیسیون علمی، فرهنگی و اجتماعی آن</li><li style="text-align:justify;">دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی</li><li style="text-align:justify;">نمایندگی ولی فقیه در اروپا و انگلیس و تأسیس مرکز اسلامی انگلیس و حوزه علمیه امام حسین (ع) در لندن</li><li style="text-align:justify;">امامت جمعه دزفول و ریاست دادگاه‌های انقلاب اسلامی خوزستان در اوایل انقلاب</li><li style="text-align:justify;">تأسیس مجمع اندیشه اسلامی در قم</li><li style="text-align:justify;">عضویت در هیئت امنای موسسه عالی فقه و علوم اسلامی</li></ul>تألیفات و آثار علمی:از ایشان بیش از ۵۰ عنوان کتاب و مقالات متعدد به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی در موضوعات فقه، اصول، تفسیر و اندیشه اسلامی به منتشر شده است، که برخی از آنها عبارتند از:اصول: اصول فقه نوین (۵ جلد)فقه: فقه نظام اقتصادی اسلام (۵ جلد)، فقه نظام سیاسی (۶ جلد)، فقه عمران شهری، کتاب الخمس (۲ جلد)، کتاب القضاءتفسیر: تفسیر ساختاری قرآن کریماندیشه اسلامی: الصحوة الإسلامیة المعاصرة، أدوار وروّادهمچنین ایشان مقالات فراوانی نوشته‌‌اند که در مجلات مختلفی مانند رسالة القرآن، رسالة الثقلین، الفکر الاسلامی و التوحید (عربی) منتشر شده است.