فقه پزشکی 7
استاد: مصطفی اشرفی شاهرودی
1392
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد اشرفی در این جلسه به بررسی حقوق زن در زمینه استیلاد (فرزندار شدن) از طریق جذب منی همسر و امکان ممانعت مرد از این امر پرداختند.
ایشان با اشاره به این نکته که غریزه مادری در فطرت زن نهادینه است، استدلال کردند که صرفِ وجود حق عزل برای مرد، دلیلی بر سلب حق زن از مادر شدن نیست. استاد با استناد به روایات متعدّد از ائمه اطهار(ع) و نیز آرای فقهای معاصر، نشان دادند که عزل، ملازمه با عدم باروری ندارد و تقدیر الهی و میثاق ذر، تعیینکننده تولّد فرزند است، نه صرفاً اراده مرد برای ریختن منی. ایشان روایاتی را نقل کردند که تأکید دارند اگر خداوند ارادهی خروج نطفهای را کرده باشد، هیچچیز مانع آن نمیشود و حتی روایتی از امام باقر(ع) را ذکر کردند که میفرماید: «زن حرّ، حقّ فرزندار شدن را دارد و جز با اذن او نمیتوان او را از آن منع کرد».
در ادامه، استاد به نقد استدلالهایی پرداختند که مرد میتواند به بهانهی لزوم پرداخت نفقه بیشتر، دشواریهای دوران بارداری یا کاهش لذت جنسی، مانع از باروری زن شود. ایشان با قیاس به مسألهی انفاق پدر بر فرزند فقیر، بیان کردند که ایجاد تکلیف برای دیگران (مانند هزینههای بچه)، مجوّزی برای منع انجام حق شرعی نیست؛ چرا که در فقه، ایجاد موضوعِ تکلیف برای دیگران، مانع از اجرای حق خودِ شخص نیست. همچنین با تحلیل حدیث «لا ضرر»، توضیح دادند که وجوب تمکین و استمتاع در صورت وجود حرج یا ضرر برای زن ساقط میشود، اما این به معنای آن نیست که مرد حق دارد برای حفظ منافع خود، مانع از مادر شدن زن شود.
در نهایت، استاد نتیجه گرفتند که اگرچه مرد مالک منی خود است و میتواند قبل از خروج یا در لحظه خروج، از استفادهی زن از آن جلوگیری کند، اما اگر زن منی را بدون اجازهی بعدی مرد جذب کند و بارداری رخ دهد، مرد حق سلب نسب یا سقط جنین را ندارد و فرزند ملحق به پدر میشود. بنابراین، حق استیلاد به صورت فطری و شرعی برای زن ثابت است و مرد نمیتواند با توسل به ملاحظات مالی یا لذت جنسی، این حق فطری را سلب نماید.