شخص اعتباری، بخش 1، 83
استاد: محمدمهدی شب زنده دار
1402.03.15
معرفی پادکست
|
دیدگاه کاربران
استاد شب زنده دار در این درس به شرط چهارم یعنی تصدیق حاکم در تحقق شخص اعتباری پرداختند و توضیح دادند که قانوندانان تحقق شخص اعتباری را مشروط به پذیرش دولت میدانند اما از نظر عقلاء این شرط لازم نیست مگر در شخصیتهای حکومتی یا جایی که خود مؤسسین آن را مشروط به اعتراف دولت کرده باشند. سپس بیان شد که آیا از نظر شرعی تصدیق حاکم نافذالتصرف شرط است یا نه، و پاسخ وابسته به مبانی مختلف اثبات اعتراف شارع است. در اشخاص اعتباری حکومتی وجودشان متوقف بر تأسیس یا تصدیق دولت است و بدون آن اصلاً محقق نمیشوند، اما در اشخاص غیرحکومتی باید به مستند مشروعیت رجوع کرد. اگر دلیل اختلال نظام یا عدم ذهاب حق باشد، در صورتی که دولت در حد کافی اشخاص اعتباری را میپذیرد دیگر مازاد بر آن دلیلی بر اعتراف شارع نداریم، ولی اگر دولت نپذیرد و محاذیر باقی بماند شارع خود اعتراف میکند.
اگر دلیل ولایت فقیه باشد تصدیق ولیّ فقیه شرط است و بدون آن شارع امضا نمیکند. اگر دلیل سیره عقلاء باشد اصل تحقق شخص اعتباری نیاز به تصدیق ندارد چون عقلاء آن را مستقل از دولت میپذیرند و شارع هم امضا کرده است، هرچند در مواردی مثل صنایع نظامی یا امور امنیتی که عقلاء تحقق را متوقف بر نظارت دولت میدانند بدون تصدیق، شخص و تصرفاتش نافذ نخواهد بود.
اگر دلیل عمومات معاملات باشد اطلاقات دلالت بر عدم شرطیت تصدیق حاکم دارند، ولی همان تفصیل سیره عقلاء اینجا نیز جاری است؛ یعنی در موارد حساس امنیتی یا مشابه آن از اطلاقات خارج میشود. در پایان استاد افزودند که همه این مباحث ناظر به جایی است که شخص اعتباری متصدی امور حسبیه نباشد، اما اگر برای تکفل امور حسبیه مثل سرپرستی ایتام تأسیس شود، شارع به هر حال تحقق آن را میپذیرد.