Book introduction
|
User comments
استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به بررسی فرعی از مسائل مستحدثه تغییر جنسیت با تمرکز بر موضوع «ولایت» پرداختند.
ایشان با استناد به فرعی از تحریر الوسیلة، بیان کردند که اگر مردی تغییر جنسیت دهد و زن شود، ولایت او بر فرزندان صغیر ساقط میشود و اگر زنی مرد شود نیز ولایتی بر فرزندان پیدا نمیکند؛ در این حالت ولایت به جد پدری و در صورت نبود او به حاکم شرع منتقل میگردد. برای اثبات سقوط ولایت پدر تغییر یافته، استاد ابتدا استدلال طبیعی را مطرح کردند که ولایت، عرضی برای علتی به نام «ابوت» است و با تغییر جنسیت، موضوع آن (ابوت به معنای مرد بودن) زائل میشود. ایشان این استدلال را در برابر شبههای که تغییر جنسیت را با «عنین» (ناتوانی جنسی) قیاس میکردند، نقد کردند و تأکید نمودند که در عنین، ماهیت مردانه فرد حفظ میشود اما در تغییر جنسیت، هویت فرد کاملاً دگرگون شده و دیگر «اب» نامیده نمیشود.
برای تقویت این دیدگاه، استاد خاتمی به بررسی روایات باب ولایت پرداختند. ایشان روایاتی را نقل کردند که در برخی آنها از لفظ «اب» و در برخی دیگر از «رجل» استفاده شده است. در پاسخ به این احتمال که لفظ «اب» عام باشد و شامل فرد تغییر یافته نیز میشود، ایشان تفاوت میان «مقام بیان» و «مقام تکوین» را توضیح دادند و گفتند نمیتوان در مقام بیان به اطلاق لفظ تمسک کرد. همچنین اشاره کردند که روایات متعددی صراحتاً از واژه «رجل» استفاده کردهاند که دلالت بر خصوصیت داشتن این حکم برای مردان دارد. بنابراین، با تغییر جنسیت، فرد دیگر مصداق «رجل» و «اب» نیست و ولایت او ساقط میگردد.
در نهایت، استاد خاتمی نتیجه گرفتند که کلام امام خمینی ره بر این مبنا استوار است که در همه ملل به زن، «اب» گفته نمیشود و با تغییر جنسیت، عناوین شرعی مرتبط با آن نیز تغییر مییابد. ایشان همچنین به فرعی اشاره کردند که اگر مادر تغییر جنسیت دهد و مرد شود، ولایت به او منتقل نمیشود، زیرا تولد فرزند منوط به اسپرم پدر است و نه تخمک مادر.