Book introduction
|
User comments
استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به بررسی مسأله عده، به ویژه در قبال تغییر جنسیت، پرداختند.
ایشان توضیح دادند که وقتی زنی تغییر جنسیت میدهد و نکاح منفسخ میشود، آیا بر او عده واجب است یا خیر؟ برای پاسخ به این پرسش، ابتدا سببهای مختلف ایجاد عده را تبیین کردند: فراق از طریق طلاق، فسخ یا انفساخ در نکاح دائم، انقضاء مدت در نکاح متعه، وطی به شبهه و وفات شوهر. حکمت اصلی عده را جلوگیری از اختلاط مياه و تعیین نسب فرزند دانستند که با زوال موضوع (مرگ یا تغییر جنسیت) این حکمت نیز منتفی میشود.
استاد خاتمی سپس به تفصیل در احکام عدههای مختلف وارد شدند. درباره عده طلاق، اشاره کردند که اگر زن حامله باشد، عده او با وضع حمل تمام میشود و اگر حامله نباشد، سه طُهر (پاکی) است. دلیل این حکم آیه قرآن «ثلاثة قروء» است که در اینجا به معنای طُهر گرفته شده، زیرا در زمان حیض خون جمع نمیشود. همچنین حکمت عده در طلاق رجعی، فروکش کردن حرارت شقاق و امکان بازگشت به زندگی مشترک عنوان شده است. در باب عده متعه، ذکر کردند که در صورت بارداری، عده با وضع حمل تمام میشود و اگر حیض کند، دو حیض کامل عده اوست. اگر یائسه باشد، مدت آن چهل و پنج روز است.
در مورد عده وطی به شبهه، فرمودند که حکم آن مشابه عده طلاق است و شامل انواع مختلف آن میشود. همچنین درباره عده وفات، به تاریخچه پیش از اسلام اشاره کردند و بیان داشتند که اسلام مدت آن را چهار ماه و ده روز تعیین کرده است.
در نهایت، استاد خاتمی به اصل بحث بازگشتند و با استناد به مسأله پنجم تحریر الوسيلة، حکم دادند که اگر جنسیت زن در زمان عده تغییر کند، عده از او ساقط میشود، حتی اگر عده وفات باشد. ایشان این سقوط عده را به این دلیل دانستند که با تغییر جنسیت، موضوع حکم (زن بودن) از بین رفته و دیگر حکمی برای عده وجود ندارد.