عقود به سه دسته عقود “رضایی، عینی و تشریفاتی” تقسیم میشوند؛

• عقود رضایی به صرف ایجاب و قبول به وجود می‌آیند؛ نظیر عقد نکاح، عقد اجاره، و عقد بیع. 
• عقود عینی نیازمند قبض مال مورد معامله توسط طرفین هستند؛ مثل عقد هبه، رهن، و وقف.
•  عقود تشریفاتی، علاوه بر احتیاج به ایجاب و قبول، رعایت شرایط و تشریفات خاصی نیز لازم است؛ مانند بیع صرف (بیع طلا و نقره) یا فروش اموال دولتی یا شرکتی.

درباره عقد بیمه، بحث این است که موجب و قابل در این عقد چه کسانی هستند. امام خمینی ره می‌بینند که عقد بیمه از عقود رضایی است و نیازی به قبض ندارد، و ممکن است موجب و قابل با هر لفظی باشند، موجب (بیمه کننده) و قابل (بیمه شونده) متفاوت از یکدیگر عمل میکنند و تفاوت‌های مهمی بین آنها وجود دارد.