فقه بورس و اوراق بهادار 50
أستاذ: علی عندلیبی
1399.09.25
التعريف بالبثّ الصوتي
|
آراء المستخدمين
موضوع خمس سهام:
- استاد توضیح دادند که ماهیت سهام متفاوت است و بنابراین ممکن است احکام خمس برای آنها مختلف باشد. برخی معتقدند که خمس فقط به اموال عینی تعلق میگیرد، در حالی که دیگران بر این باورند که اموال اعتباری مانند سرقفلی و سهام نیز شامل وجوب خمس میشوند.
اصل اولی در خمس:
- برای تعیین وجوب خمس، ابتدا باید اصل اولیه را مشخص کرد. طبق دیدگاههای فقهی، اصل اولیه عدم وجوب خمس بر موارد مشکوک است، مگر اینکه دلیل خاصی برای آن وجود داشته باشد.
- در این زمینه، استاد به برخی روایات از جمله (روایت صحیحه عبدالله بن سنان) اشاره کردند که نشان میدهد خمس فقط به غنایم جنگی تعلق دارد و اموالی مانند گنج، معدن، سود کسب و هدایا مشمول خمس نمیشوند، مگر در مواردی که دلیل خاص برای آن وجود داشته باشد.
بررسی آیات و روایات خاص درباره خمس:
- آیه خمس در قرآن نیز به این موضوع پرداخته و در آن از واژه "غنیمت" استفاده شده است. استاد با استناد به روایات مختلف، بیان کردند که غنیمت در این آیه به معنای عام بوده و تنها مختص به غنایم جنگی نیست و میتواند شامل انواع درآمدها و سودها شود.
- این برداشت با توجه به احادیثی است که به تفسیر این آیه پرداختهاند و اشاره دارند که هر سود و فایدهای، در صورتی که شرایط وجوب خمس را دارا باشد، مشمول خمس میشود.
مقتضای اصول عملیه:
- استاد در ادامه به اصول عملی فقهی مانند اصل برائت و استصحاب اشاره کردند. در مواردی که دلیلی برای تعلق خمس به سهام یا اموال مشابه وجود ندارد، اصل برائت جاری است، اما اگر شبههای درباره مالکیت وجود داشته باشد، استصحاب مقدم است و بر اساس آن، عدم وجوب خمس اثبات نمیشود.
- در نهایت، استاد بیان کردند که به دلیل عمومیت روایات و شمول آیهی خمس، اموال اعتباری مانند سهام نیز مشمول خمس خواهند بود، مشروط بر آنکه شرایط واجب شدن خمس بر آنها صدق کند.