شخص اعتباری، بخش 1، 79
أستاذ: مهدی شب زنده دار
1402.02.07
التعريف بالبثّ الصوتي
|
آراء المستخدمين
استاد شب زنده دار در این درس به این نکته پرداختند که تحقق شخص اعتباری آیا مشروط به مشروعیت عمل است یا نه و این بحث را به مستندات شرعی برای اعتبار شخص اعتباری پیوند دادند. پنج دلیل پیشتر ذکر شده بود: اختلال نظام، عدم ذهاب حق مسلم، ولایت فقیه، سیره عقلاء و تمسک به اطلاقات. استاد ابتدا دلیل دوم یعنی عدم تضییع حقوق مسلمین را بررسی کردند و توضیح دادند اگر شخص اعتباری دارای تصرفات مشروع باشد و مردم به دلیل همین اعمال مشروع با او تعامل کنند، در صورت عدم امضای شارع حقوق آنان ضایع میشود و لذا امضا ثابت است، اما اگر همه اعمال شخص اعتباری غیرمشروع باشد، شارع آن را امضا نمیکند و تضییع حقوق هم متوجه شارع نیست بلکه به اقدام نابهجای خود افراد برمیگردد. حتی اگر چنین شخصی معامله مشروعی مثل اجاره یا خرید ساختمان انجام دهد باز هم نافذ نیست زیرا شارع با حکم به ضمان و اجرتالمثل از حقوق افراد حمایت میکند و نیازی به امضا نیست. ولی اگر شخص اعتباری هرچند غیرمشروع در اصل، به نحوی فراگیر و ضروری در زندگی مردم دخیل شود که ترک تعامل با آن غیرممکن یا موجب معضل بزرگ اجتماعی شود، دلیل عدم تضییع حقوق اقتضا میکند که شارع چنین شخصی را هم امضا کند. سپس استاد به مستند سوم یعنی ولایت فقیه پرداختند و بیان کردند که اگر شارع برای ولی فقیه ولایت بر تنفیذ اشخاص اعتباری قرار داده باشد، هرجا مصلحت یا دفع مفسدهای مهم اقتضا کند، ولی فقیه میتواند شخص اعتباری را امضا کند و مشروعیت آن قهراً ثابت میشود. در پایان اشاره کردند که اگر دلیل مشروعیت سیره و ارتکاز عقلاء باشد، باید دید از نگاه عقلاء چه نتیجهای حاصل میشود که این بحث در جلسه آینده پیگیری خواهد شد.