تعريف الكتاب
|
آراء المستخدمين
استاد سید احمد خاتمی در این جلسه به بررسی مسائل مستحدثه، بهویژه تغییر جنسیت و آثار فقهی آن بر نکاح و مهریه پرداختند.
ایشان در ابتدا با اشاره به جایگاه رفیع حضرت زینب (س) و خطبه مشهور ایشان در کوفه، چهار شرط خطابه جذاب را برشمردند: عدم فشار درونی، نگاه محترمانه از سوی مخاطب، عدم دیدن صحنههای جانگداز و عدم خطر جانی برای خطیب. استاد تأکید کردند که حضرت زینب (س) در تضاد کامل با این شرایط (گرسنگی، حضور دشمنان، دیدن اجساد و تهدید نظامی) سخنرانی کردند که منجر به قیامهای مختار و توابین گردید. سپس بحث به مسائل حقوقی تغییر جنسیت معطوف شد. ایشان حکمِ بطلان خودبهخودی نکاح پس از تغییر جنسیت را روشن دانستند و اشکال عدم شمول موارد فسخ نکاح را با «سالبه به انتفای موضوع» پاسخ دادند، یعنی با تغییر موضوع (جنسیت)، عقد سابق از بین رفته و نیازی به حکم فسخ نیست.
در ادامه، استاد به تعیین تکلیف مهریه پرداختند. برای زنی که مرد شده و دخول صورت گرفته است، با استناد به روایات متعدد و اجماع اصحاب، وجوب تمام مهریه را اثبات کردند. ایشان تأکید نمودند که اجماع در اینجا مدرکی است و اعتباری ندارد و تنها روایات، معتبر هستند. صحیحه عبدالله بن سنان را بررسی کردند که در آن امام صادق (ع) فرمودند: اگر دخول در فرج صورت گیرد (حتی بدون انزال)، غسل، عده و مهریه واجب میشود. استاد توضیح دادند که عده برای تشخیص نسب است و الّا اگر علّت عده، انزال باشد، باید در این صورت به خاطر عدم انزال، عده نگه ندارد.
همچنین با بررسی روایات دیگر، مشخص کردند دخولی که موجب تمام مهریه است، تنها وقتی میباشد که در «فرج» صورت گیرد و شرايع الاسلام محقق حلی که دخول از دبر را نیز شامل میداند، با این روایات سازگار نیست.
در نهایت، با استناد به روایت داود بن سرحان که ورود آلت تناسلی را موجب غسل، جلد، رجم و مهریه میداند، نتیجه گرفتند که اگرچه این روایات در باب زنا آمدهاند، اما اصل حکم بر وجوب مهر با دخول استوار است. بنابراین بحث در جایی است که قبل از دخول تغییر جنسیت داده شده است و امام خمینی ره در مورد زنی که با تغییر جنسیت مرد شده و دخولی نیز انجام نشده، حکم به ثبوت تمام مهریه دادهاند.