فراخوان مقاله – هم‌اندیشی‌های اسلامی ادینبرو (ICE) 2027

هم‌اندیشی‌های اسلامی ادینبرو (ICE) با خرسندی سومین کنفرانس سالانه آنلاین خود را که با همکاری دکتر منصور علی از دانشگاه کاردیف برگزار می‌شود، اعلام می‌دارد. کنفرانس ۲۰۲۷ به بررسی موضوع: «فقه آینده» خواهد پرداخت.

ICE به ترویج گفتگو و پژوهش میان‌رشته‌ای درباره الهیات، فلسفه و حقوق اسلامی، و رابطه میان اسلام و تحولات فکری معاصر اختصاص دارد. ICE به عنوان یک پلتفرم سالانه برای پژوهشگران و دانشجویان در سراسر جهان، هدف دارد تا پرسش‌های عمده‌ای را که به پیشرفت اندیشه اسلامی کمک می‌کنند، بررسی نماید.

موضوع کنفرانس امسال به آینده فقه اسلامی معطوف است. منظور ما از «فقه آینده»، مطالعه چگونگی اعمال فشار فناوری‌های نوظهور، گمانه‌زنی‌محور یا فناوری‌هایی که از قبل وجود دارند بر دسته‌بندی‌های حقوقی میراث‌یافته، مفروضات اخلاقی و پارادایم‌های فقهی است. ما به‌ویژه به مطالعات موردی علاقه‌مندیم که نشان می‌دهند چگونه تغییرات فناورانه ممکن است فقها را ملزم به بازبینی پرسش‌های آشنا در محیط‌های ناآشنا کند.

حقوق اسلامی دیرزمانی است که با عمق مفهومی و انعطاف‌پذیری تفسیری با واقعیت‌های نو درگیر بوده است. با این حال، تحولات فناورانه امروز پرسش‌هایی را مطرح می‌کند که گنجاندن آن‌ها در دسته‌بندی‌های پیشامدرن بدون اصلاح بیشتر، به‌طور فزاینده‌ای دشوار است. فقها چگونه باید در پرتو شرایط فناورانه که به‌سرعت در حال تغییر هستند، درباره عاملیت، تجسد، مسئولیت، آسیب، خویشاوندی، مالکیت، نیت، اهلیت قانونی و شخصیت انسانی بیندیشند؟ تا چه زمانی تمایزات حقوقی قدیمی مفید باقی می‌مانند و چه زمانی شروع به فرسایش می‌کنند؟

این کنفرانس به دنبال مقالاتی است که چنین پرسش‌هایی را از طریق مطالعات موردی متمرکز بررسی کنند. ما صرفاً به تأملات کلی درباره اسلام و مدرنیته علاقه‌مند نیستیم، بلکه به تحلیل‌های دقیق از فناوری‌های خاص، آزمایش‌های فکری یا عملکردهای نوظهوری که مرزهای فقه موجود را می‌آزمایند، توجه داریم. رویکرد مقالات می‌تواند اصولی (دکترینال)، حقوقی-نظری، اخلاقی، تاریخی، تطبیقی یا میان‌رشته‌ای باشد.

موضوعات ممکن شامل موارد زیر است، اما محدود به آن‌ها نیست:

• هوش مصنوعی و استدلال حقوقی، برای مثال، اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند به تولید فتوا کمک کند، آن را شبیه‌سازی کند یا به شکل معناداری در آن مشارکت داشته باشد.
• سامانه‌های خودمختار و مسئولیت اخلاقی، از جمله پرسش‌های مربوط به مسئولیت، نیت و عاملیت تفویض‌شده.
• رابط‌های مغز و رایانه و تغییر مرزهای شخصیت، نیت، حریم خصوصی و یکپارچگی بدنی.
• فناوری‌های ارتقای انسانی و اینکه آیا دسته‌بندی‌های حقوقی کلاسیک می‌توانند تغییرات رادیکال شناختی یا بدنی را در خود جای دهند.
• ویرایش ژنتیکی و فناوری‌های تولیدمثل، از جمله پرسش‌های مربوط به نسب، ارث، ناتوانی، مسئولیت والدین و تغییر شکل انسانی.
• رحم‌های مصنوعی و اکتوژنز، به‌ویژه در رابطه با مادری، بارداری، حضانت، خویشاوندی و وضعیت حقوقی.
• سرماداری (Cryonics)، افزایش طول عمر و پیامدهای حقوقی حیات معلق یا به‌شدت طولانی‌مدت.
• اشخاص دیجیتال، هویت‌های مجازی و آواتارها، از جمله پرسش‌های مربوط به مسئولیت حقوقی، ازدواج، شهادت، نمایندگی و فریب.
• رباتیک در محیط‌های مراقبتی، به‌ویژه جایی که ماشین‌ها در صمیمیت، وابستگی، مراقبت از سالمندان، حمایت از ناتوانان یا انجام مناسک میانجی‌گری می‌کنند.
• واقعیت مجازی و افزوده، از جمله فقه محیط‌های شبیه‌سازی‌شده، تجسد دیجیتال و حضور مذهبی میانجی‌گری‌شده.
• علوم اعصاب و قانون، به‌ویژه جایی که درک‌های جدید از شناخت، اجبار یا کنترل کاهش‌یافته، ایده‌های مسئولیت اخلاقی و حقوقی را تغییر شکل می‌دهند.
• سفر فضایی و سکونت فرازمینی، از جمله اوقات نماز، روزه، تعیین قبله، طهارت مناسک و صلاحیت سیاسی فراتر از زمین.
• مهندسی زیستی، زیست‌شناسی سنتتیک و تولید موجودات نوظهور یا سیستم‌های بیولوژیکی ترکیبی.

دستورالعمل‌های ارسال:

• فقط داوطلبان دکتری یا دارندگان مدرک دکتری در نظر گرفته خواهند شد.
• ثبت‌نام برای کنفرانس می‌تواند از طریق فرم ارسال انجام شود.
• ارسال از طریق ایمیل‌های مستقیم پذیرفته نخواهد شد.
• چکیده مقالات نباید بیش از ۳۰۰ کلمه باشد.
• لطفاً اطمینان حاصل کنید که چکیده شما به‌وضوح مطالعه موردی فناورانه، مسئله حقوقی و اهمیت فقهی وسیع‌تر مقاله شما را مشخص می‌کند.

مهلت ارسال: جمعه ۲۶ مارس ۲۰۲۷

اعلام تصمیمات: اوایل آوریل ۲۰۲۷

زمان برگزاری کنفرانس: هفته اول ژوئیه ۲۰۲۷ (موقت)